فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گیاه سیلن هرز (Silene conoidea L.) از خانواده میخکیان (Caryophyllacea) به شمار می‌رود که برگ گیاه دارویی و خوراکی می¬باشد. این گیاه در طب سنتی و مدرن در درمان عفونت¬های پوستی، انعقاد خونريزی استفاده می‌گردد که خواص دارویی آن به ترکیبات فنولی نسبت داده می‌شود. در این پژوهش اندام‌های گل، ساقه، برگ و ریشه گیاه سیلن هرز از منطقه سبزوار در بهار 1401 جمع‌آوری گردید و برای اولین بار ترکیبات شیمیایی فرکشن‌های کلروفرمی و دی کلرومتان توسط GC-MS گزارش شد. به منظور تهیه فرکشن‌های مورد نظر در شرایط یکسان برای تمامی اندام‌ها به‌ترتیب از حلال‌های آلی اتردوپترولیوم جهت چربی زدایی و کلروفرم و دی کلرو‌متان جهت استخراج مواد موثره به روش خیساندن (ماسراسیون) استفاده شد. آنالیز GC-MS فرکشن‌های کلروفرمی نشان داد که مشتقات ترپنی، مشتقات فنولی، هیدرو کربن‌ها، اسیدهای چرب، مشتقات هتروسیکل، فنیل پروپان‌ها، مشتقات سیلان و استروئیدها ترکیبات اصلی تشکیل‌دهنده در تمام اندام‌ها هستند. مشتقات هیدروکربنی (16/69 درصد) در اندام گل، مشتقات ترپنی (46/40 درصد) در اندام ساقه و مشتقات اسید چرب به‌ترتیب (46/40 درصد و 98/63 درصد) در اندام برگ و ریشه بیشترین درصد ترکیبات را تشکیل می‌دهند. همچنین آنالیز GC-MS فرکشن‌های دی کلرومتانی نشان داد مشتقات ترپنی به‌ترتیب (62/47 درصد و 53/40 درصد) در اندام برگ و ساقه و مشتقات سیلانی (70/52 درصد) در اندام ریشه به‌عنوان بیشترین ترکیبات تشکیل‌دهنده می‌باشند. خواص حلال‌های استخراج نقش مهمی در تعیین استخراج ترکیبات فیتوشیمیایی با خواص بیولوژیکی منحصر به فرد دارد. به‌طورکلی نتایج این پژوهش نشان می‌دهد عصاره غیر قطبی کلروفرم و ساقه گیاه دارای مواد موثره با ارزش به خصوص ترکیبات ترپنی به‌منظور اهداف دارویی می‌باشد. این نتایج نشان می دهد که سایر منابع ژنتیکی S. conoidea را می‌توان برای غربال کردن ترکیبات بیولوژیک و خالص‌سازی ترکیبات فیتوشیمیایی که برای تولید، گسترش و توسعه آنتی اکسیدان‌های طبیعی در تولید دارو و مواد غذایی ارزشمند هستند، کاوش کرد.