خوشه‌بندی شاخص‌های توسعه انسانی در کشورهای جهان و تحلیل بیمه‌ای خوشه‌ها

نویسندگان

1 استادیار، گروه پژوهشی بیمه‌های اشخاص، پژوهشکده بیمه، تهران، ایران (نویسنده مسئول). ghanbarzadeh@irc.ac.ir

2 استادیار، گروه پژوهشی فناوری‌های نوین بیمه‌ای، پژوهشکده بیمه، تهران، ایران. hamzeh@irc.ac.ir

3 استادیار، گروه پژوهشی بیمه‌های اشخاص، پژوهشکده بیمه، تهران، ایران. hozarmoghadam@irc.ac.ir

doi
https://doi.org/10.71849/ECO.2025.1219344
چکیده

زندگی طولانی و سالم، دسترسی به آموزش و سطح زندگی قابل قبول سه معیار اساسی برای سنجش عملکرد توسعه انسانی هر کشور است. تقسیم‌بندی کشورها در گزارش توسعه انسانی، براساس معیاری تحت عنوان شاخص توسعه انسانی به‌صورت ترکیبی از معیارهای اصلی انجام شده است. با‌این‌حال، به نظر می‌رسد مقایسه کشورها براساس شباهت‌هایشان در زیرمؤلفه‌های شاخص توسعه انسانی وضعیت متفاوتی ایجاد کرده و همین امر، به تغییر نگرش در بررسی وضعیت توسعه انسانی کشورها منجر سده است. هدف این مقاله، خوشه‌بندی کشورهای جهان و پس از آن بررسی ضریب نفوذ بیمه تجاری در خوشه‌های مورد مطالعه بوده است. ۸۲ کشور با روش خوشه‌بندی سلسله‌مراتبی و براساس چهار متغیر امید به زندگی در بدو تولد، سال‌های مورد انتظار و میانگین سال‌های تحصیل، و درآمد ناخالص ملی سرانه خوشه‌بندی شدند. براساس نتایج حاصل از تحقیق، کشورهای مورد بررسی در 3 خوشه مشتمل بر 26، 4 و 52 کشور قرار گرفته است. ضمن آنکه در هر سه خوشه همبستگی بین ضریب نفوذ و شاخص توسعه انسانی و همچنین اجزای تعیین‌کننده آن مستقیم و مثبت بوده؛ زیرا بیمه از طریق مؤلفه‌های مختلف با توسعه انسانی کشورها ارتباط تنگاتنگی دارد.