مضامین مشترک در ادبیات جنگ فارسی و عربی (رمانهای «زمین سوخته» اثر احمد محمود و «فهرس» اثر سنان أنطون)
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات عربی، دانشگاه سید جمالدین اسد آبادی، ایران
2 استادیار گروه زبان و ادبیات، دانشگاه جامع علوم انتظامی امین، تهران، ایران.
doi
چکیده
ادبیات متأثر از مقتضیات اجتماعی و اوضاع و احوال زمان است. هنگامی که کشوری آماج حملۀ بیگانگان و استعمارگران می-شود، مقاومت و مبارزۀ مردم با دشمنان در آثار ادبی نیز بازتاب مییابد. در این میان، حملۀ عراق با همراهی کشورهای غربی به ایران و حملۀ آمریکا به عراق، دو مقطع مهم در تاریخ این دو کشور است. هنرمندان و ادیبان همگام با دیگر مردم این دو کشور و در قالب ادبیات پایداری سعی کردند مظلومیت مردم خود را در جریان این دو تهاجم بیان کنند. رمان زمین سوخته اثر احمد محمود جزو اولین آثار ادبی است که به حملۀ عراق به ایران پرداخته است. از سوی دیگر، رمان فهرس اثر سنان أنطون به قصد فراموش نشدن عراق قبل از جنگ آمریکا و زنده نگهداشتن آن در یادها با شیوۀ روایی جدید نوشته شده است. در پژوهش حاضر با بهرهگیری از روش توصیفی ـ تحلیلی، مضامین مشترک این دو رمان بررسی شد. توصیف خرابیها و ویرانیهایی که در پی حمله دشمن بهوجود آمده، بیان رنج و درد و اضطراب و ترس مردم، انتقاد از سیاستمداران و دولتیان، انتقاد از سیاستهای استعماری آمریکا، دشمنستیزی و دعوت به مبارزه و ایستادگی در مقابل فتنههای دشمن، از مضمونهای مهم این آثار است.
