بررسی تنوع اسیدهای تری ترپنیک موجود در عناب .Ziziphus jujuba Mill از رویشگاههای مختلف ایران
نویسندگان
doi
https://doi.org/10.71847/ejmp.2024.1104676چکیده
اسیدهای تری ترپنیک به خصوص اسید بتولینیک، اسیداولئنولیک و اسید اورسولیک به عنوان اجزای زیست فعال مهم در میوه عناب .Ziziphus jujuba mill دارای خواص درمانی در بسیاری از بیماریها از جمله سرطان می باشند. اما مقادیر این اسیدهای تری ترپنیک ممکن است در شرایط جغرافیایی و کشت متفاوت، یکسان نباشند. بدین منظور، از عناب کشت شده در باغات مربوط به 29 رویشگاه متفاوت از شرق، شمال شرق، جنوب، مرکز، و غرب در استانهای مختلف ایران در اواخر فصل تابستان نمونهبرداری گردید. با استفاده از الکل 96 درصد به عنوان حلال و با نسبت مایع به جامد 15 میلیلیتر بر گرم تحت امواج فراصوت با دمای 40 درجه سانتیگراد، زمان امواج دهی 35 دقیقه اسید تری ترپنیکهای موجود در پودر عناب خشک استخراج و سپس به روش کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا همراه با آشکار ساز ناحیه مرئی و ماورایبنفش اندازهگیری شده اند. پس از آن تجزیه تحلیل آشیانه ای و آزمون توکی بر روی دادههای بدست آمده انجام شد، که نتایج نشان داد، فقط مقدار میانگین اسید بتونیلیک بین اکوتیپها تفاوت معنی داری دارد. همچنین مطابق تجزیه و تحلیل خوشهای سلسله مراتبی بر اساس میزان تنوع این سه اسید تری ترپنیک، اکوتیپ های مورد مطالعه به چهارخوشه تقسیمبندی گردید و نتایج نشان داد، خوشه 1 که مربوط به مناطق شرق و شمال شرق ایران بوده حاوی بیشترین مقدار این سه اسید تری ترپینیکها است، در مقابل تجزیه تحلیل واریانس بین خوشهها نشان می دهد که تفاوت معنی داری بین آنها وجود ندارد. نتایج حاصل از آمار نشان داد که شرایط اقلیمی ، کیفیت خاک ، بذر و نحوه کشاورزی می تواند در تغییر یا عدم تغییر مقدار اسید تری ترپنیکها در عناب تاثیر گذار باشد.