تمایل به پرداخت برای بیمه درمان تکمیلی در صنعت بیمه ایران

نویسندگان

1 استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا،تهران، ایران. (نویسنده مسئول) e.safarzadeh@alzahra.ac.ir

2 کارشناسی ارشد، رشته توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. K.khanipoor77@yahoo.com

3 استادیار، گروه پژوهشی بیمه‌های اشخاص، پژوهشکده بیمه، تهران، ایران. hozarmoghadam@irc.ac.ir

doi
https://doi.org/10.71849/ECO.2026.1227871
چکیده

هدف این مقاله شناسایی عوامل مؤثر بر تمایل به پرداخت بیمه‌گذاران، سنجش شدت اثرگذاری این عوامل و برآورد میزان تمایل به پرداخت افراد جامعه برای بیمه درمان تکمیلی است. بدین‌منظور، با استفاده از روش مطالعه کتابخانه‌ای و یک مطالعه میدانی، داده‌های مورد نیاز از طریق پرسشنامه استاندارد گردآوری شد و اطلاعات حاصل با بهره‌گیری از روش‌های اقتصادسنجی و نرم‌افزار EViews مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. جامعه آماری پژوهش شامل افراد خانوار بوده و تحلیل‌ها برمبنای داده‌های مقطعی انجام شد. نتایج نشان داد که متغیرهای جنسیت، سن، وزن، وضعیت اشتغال، میزان درآمد خانوار، تعداد اعضای خانوار، وضعیت جسمانی و میزان اهمیت ادراک‌شده بیمه درمان تکمیلی دارای اثر مثبت و معنادار بر تمایل به پرداخت افراد هستند، به‌گونه‌ای که با بهبود شرایط اقتصادی–اجتماعی و افزایش آگاهی و اهمیت بیمه، میزان تمایل به پرداخت نیز افزایش می‌یابد. در مقابل، میزان مخارج خانوار رابطه‌ای منفی و معنادار با تمایل به پرداخت دارد که نشان‌دهنده محدودیت بودجه‌ای خانوارها و تأثیر فشار هزینه‌های جاری بر تصمیم‌گیری بیمه‌ای آنهاست. این یافته‌ها حاکی از آن است که تصمیم افراد برای خرید بیمه درمان تکمیلی صرفاً متأثر از عوامل مالی نیست، بلکه ویژگی‌های جمعیت‌شناختی، وضعیت سلامت و نگرش بیمه‌ای نیز نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا می‌کنند. براساس نتایج، پیشنهاد می‌شود شرکت‌های بیمه و سیاستگذاران حوزه سلامت با توجه نظام‌مند به متغیرهای اثرگذار شناسایی‌شده، نسبت به طراحی بسته‌های بیمه درمان تکمیلی متنوع، عادلانه و متناسب با توان پرداخت گروه‌های مختلف درآمدی اقدام کرده و از طریق سیاست‌های حمایتی و اطلاع‌رسانی هدفمند، زمینه افزایش پوشش بیمه‌ای، کاهش بار مالی درمان و ارتقای سطح سلامت عمومی جامعه را فراهم آورند.