مرگ و بی‌مرگی و سرنوشت پس از مرگ در شاهنامه فردوسی و ایلیاد و ادیسۀ هومر (یک بررسی تطبیقی)

نویسندگان

1

2 عضو هیات علمی دانشگاه آزاد مشهد

3 گروه ادبیات، دانشگاه آزاد، واحد مشهد، مشهد، ایران

doi
چکیده

قهرمانان آثار بزرگ حماسی و ادبی جهان، گاه از ویژگی¬هایی دارند که بر عظمت آن‌ها افزوده است. این ویژگی¬ها گاه با دیگر شخصیت¬ها مشترک و مخصوص یک نفر بوده است. رویین¬تنی برای قهرمان خاص، در پاره¬ای از آثار حماسی وجود دارد. آنچه باعث تفاوت آن¬ها می-شود، چگونگی مرگ یا از بین رفتن شرایط بی‌مرگی است. ازآنجاکه زبان فارسی و یونانی ازنظر فرهنگ و بن‌مایه‌های مشترک ادبی شباهت¬های زیادی دارند، بررسی تطبیقی کمک شایانی به چگونگی تأثیر و تأثر پذیرفتنِ شاهنامه فردوسی و ایلیاد و ادیسه خواهد داشت. در این جستار، شباهت¬ها و تفاوت¬های مرگ و سرنوشت پس از مرگ و بی‌مرگی، در این آثار با روش تحقیق نظری (بنیادی)، صورت گرفته است. این پژوهشِ کیفی به روش تحلیل محتواست و بر اساس یادداشت¬ها و مطالبی که از رهگذر بررسی تطبیقی بین شاهنامه فردوسی و کتاب ایلیاد هومر از منظر مکتب فرانسوی صورت گرفته، تنظیم شده است. برای روشن¬تر شدن مطلب، موارد مشابه یا برابری¬های موجود در آثار حماسی پیش از اسلام نیز، که اندیشه¬های شاهنامه از آن بی‌بهره نبوده، بررسی شده است. بررسی انجام شده همسانی¬ها و باورهای ایرانیان و یونانیان را که در حماسه¬های آن¬ها تجلی یافته است، نشان می¬دهد. با بررسی بن¬مایه¬های مرگ، سرنوشت پس از مرگ، بی¬مرگی، جاودانگی و رویین‌تنی در شاهنامه فردوسی و ایلیاد و ادیسه هومر مشخص شد همه این موارد با نگاه خداشناسانه و منطق دینی هر فرهنگ و تمدنی که شاعر این اسطوره¬ها در آن پرورش یافته است، در ارتباط است.