واکاوی مسائل زنان شاهنامه در خانوادههای مادرسرپرست
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران.
2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران.
3 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران.
4 استادیار گروه فرهنگ و زبانهای باستانی، واحد آستارا، دانشگاه آزاد اسلامی، آستارا، ایران.
doi
10.30495/dk.2022.1949871.2413چکیده
در شاهنامه فردوسی خانوادههای زیادی به همراه فرزندان خود حضور دارند که برخی از آنها به دلیل نبود پدر، جزو خانوادههای مادرسرپرست بهشمار میروند. حضور این خانوادهها در داستانهای شاهنامه، علیرغم اسطورهای، پهلوانی و یا تاریخی بودن آنها، زمینهای مناسب برای مطالعات میانرشتهای جهت شناسایی و ریشهیابی مسائل و مشکلات اینگونه خانوادهها فراهم ساخته است. پژوهش حاضر با شناسایی این فرصت، سعی کرده است با استفاده از روش تحقیق کیفی و تحلیل دادهها به روش توصیف فراوانی و فراوانی درصدی از نوع تاریخی، ضمن معرفی خانوادههای مادرسرپرست در شاهنامه به این پرسش که چه تعداد از خانوادههای مادرسرپرست در زندگی با شکست مواجه شدهاند و علل و عوامل این شکست چه بودهاست، پاسخ دهد. نتیجۀ این بررسی نشان داد تعداد خانوادههای مادرسرپرست در شاهنامه با فراوانی 76/11%، با گزارشی که مرکز آمار ایران در سال 1390 از تعداد خانوادههای مادرسرپرست ارائه داده (12%) نزدیکی معناداری دارد. همچنین مشخص شد خانوادههایی که توسط پدر طرد و یا ترک شده بودند بیشتر از خانوادههایی که با مرگ پدر مواجه شده بودند دچار آسیب شدهاند. از عوامل دیگر شکست در خانوادههای مادر سرپرست، ازدواج مجدد مادر و فرزندآوری او از همسر دوم و نیز نبودن مادر در کنار فرزند و عدم حمایت او از فرزند شناسایی شد.
