بررسی تطبیقی وضعیت مجازات بدنی ادبیات قرانی با اسناد حقوق بشر
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران).
2 استادیار، گروه حقوق، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران).(نویسنده مسئول)
3 استادیار، گروه حقوق، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران).دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران).
doi
چکیده
یکی از دغدغههای اسناد بینالمللی حقوق بشر، حفظ کرامت انسانی است. بر همین اساس، سازمانهای بینالمللی حقوق بشر بسیاری از مجازاتهای بدنی را با عناوینی نظیر مجازاتهای غیرانسانی، ظالمانه و تحقیرآمیز توصیف کردهاند و در پرتو اسناد مربوط به ممنوعیت شکنجه و اعدام، تلاش نمودهاند تا اعمال این گونه مجازاتها را منع نمایند و دولتها را از وضع و اجرای آنها به عنوان ضمانت اجرای جرایم منع کنند. در مقابل، آموزههای فقه امامیه، عموم مجازاتهای بدنی را که برگرفته از شریعت اسلام هستند، مجاز دانسته و به رسمیت میشناسند و تأکید دارند که این مجازاتها به عنوان ضمانت اجرای جرایم اجرا شوند . این پژوهش به روش تحلیلی ـ تطبیقی انجام شده است. نتایج بررسیها نشان میدهد که تفاوت در دیدگاههای مکاتب دیگر با اسلام ریشه در فلسفه مجازات دارد. در اندیشههای مکاتب مختلف، نظریاتی نظیر تشفّی خاطر و ارضا، جبران خسارت، نظریه فایده اجتماعی، کاهش جرم، پیشگیری و ارعاب، اصلاح و تربیت مجرمان و عدالت مطلقه وجود دارد. در مقابل، فلسفه مجازات در اسلام به تجلّی رحمت الهی نسبت به مجرم و غیرمجرم پرداخته و دارای ابعاد متفاوتی است: نخست، تجلّی رحمت الهی نسبت به مجرم که شامل کاهش عذاب اخروی، کفاره گناه و تهذیب و اصلاح مجرم است؛ و دوم، تجلّی رحمت الهی نسبت به غیرمجرم که بر حفظ نظام اجتماعی، بازدارندگی و تحقق عدالت تأکید دارد . این تحقیق با بررسی تطبیقی وضعیت مجازات بدنی در ادبیات قرآنی و اسناد حقوق بشر، سعی در روشنسازی اختلافات بنیادین و اصولی در این دو رویکرد دارد
