فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ادبیات فارسی در دوره معاصر شاهد تداوم و بازآفرینی گرایش‌های سنت‌گرایانه بوده ‌است. یکی از مهم‌ترین نمایندگان این جریان، امیری فیروزکوهی است؛ شاعری که در کنار اهتمام به قالب‌های کهن همچون قصیده و غزل، توانست با بهره‌گیری از زبان فاخر، مضامین کلاسیک را در بافتی اجتماعی و نو بازآفرینی کند. یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های شعری امیری، کاربرد گسترده استعاره‌هاست که نه‌تنها در ساختار بلاغی اشعار وی تأثیرگذار بوده، بلکه نگاهی دقیق به آن‌ها نشان می‌دهد که نوعی نگاه ناتورالیستی در پس بسیاری از این استعاره‌ها نهفته است و به عبارتی نشانه‌ها و جلوه‌های محدود، اما قابل‌تشخیص از گرایش ناتورالیستی را در استعاره‌های شعری امیری فیروزکوهی می‌توان یافت. ناتورالیسم به عنوان یکی از مکاتب مهم در هنر و ادبیات، بر بازنمایی دقیق واقعیت‌های زندگی طبیعی، با تأکید بر جنبه‌های زیستی، جبری و حتی گاه تیره و تلخ آن‌ها استوار است. این پژوهش می‌کوشد تا با روش تحلیل محتوایی و سبک‌شناختی، بارقه‌های ناتورالیسم را در استعاره‌های شعری امیری فیروزکوهی، شناسایی کند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که تصاویر استعاری امیری، جلوه‌هایی از نگاه ناتورالیستی را بازتاب می‌دهد؛ تصویری که گرچه ریشه در سبک‌های قدیم دارد، اما از حیث نگرش به واقعیت طبیعت، بدن، مرگ، زوال، سرنوشت و دیگر مفاهیم اساسی ناتورالیستی، بار معنایی خاصی یافته‌است. امیری در بازتاب مفاهیمی همچون زوال جسم، جبر زمان، طبیعت بی‌رحم و سرنوشت محتوم، گاه از زبان و صور خیال سنتی استفاده کرده، اما محتوا را به سمت واقع‌گرایی و گاه حتی طبیعت‌گرایی محض سوق داده است.