فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زیبایی‌شناسی در شعر، نه صرفاً امری ذوقی بلکه عرصه‌ای نظری و میان‌فرهنگی است که از پیوند میان تخیل، زبان، و تجربه‌ی زیسته‌ی شاعر شکل می‌گیرد. در سنت‌های بزرگ ادبی، از جمله فارسی و عربی، شعر نه‌تنها بیان احساس بلکه صورتِ اندیشیدن و بازآفرینی جهان است. رودکی، نخستین قله‌ی شعر فارسی دری، و عمرو بن کلثوم، یکی از نامدارترین شاعران عرب پیش از اسلام، هر دو با زبانِ توصیف، جلوه‌هایی از زیبایی، قدرت و تأمل را در جهان خود آشکار می‌سازند. بررسی تطبیقی جلوه‌های زیبایی‌شناختی در آثار این دو شاعر، امکان درک عمیق‌تری از خاستگاه‌های فرهنگی و بلاغیِ دو سنت زبانی را فراهم می‌کند و نشان می‌دهد که زیبایی چگونه در ساختار کلام، در تصویر، و در ریتم معنا می‌یابد. این پژوهش به روش توصیفی – تحلیلی و با هدف تحلیل و مقایسه‌ی جلوه‌های زیبایی‌شناختی در توصیفات شعری رودکی و عمرو بن کلثوم انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که هر دو شاعر در به‌کارگیری تصویر و تخیل، و همچنین در بهره‌گیری از آرایه‌های بلاغی به سمت خلق فضایی تأثیرگذار و شاعرانه حرکت کرده‌اند، اما تفاوت‌های معناداری نیز در نحوۀ رنگ‌پردازیِ طبیعت، میزان تجرید و ملموسیتِ تصویر، و نوعِ احساسی که بر مخاطب منتقل می‌شود به چشم می‌خورد. رودکی بیش‌تر از ترکیب متوازن طبیعت و انسان بهره می‌برد، تصویرها در شعرش معمولاً ملایم، لطیف و با رنگ‌های محسوس همراه‌اند، در حالی که عمرو بن کلثوم گرایش به تصاویری عظیم، اغراق‌آمیز، حماسی و ذهنی دارد که تأکید بر شکوه، بزرگی و تضادها دارند.