بررسی رمان نشان‌کرده از بلقیس سلیمانی براساس نظریۀ مکانیزم دفاعی

نویسندگان

1 استاد گروه زیان وادبیات فارسی ،دانشگاه پیام نور. تهران. ایران.

doi
چکیده

رمان نشان کرده(1403ش.)  از بلقیس سلیمانی(متولد 1342ش.) نویسندۀ معاصر ایرانی است که روایتگر خاطرات زندگی زنی عاشق  بنام خوبناز است که  همۀ  عمر چشم‌انتظار پسرعموی خویش مراد است که سال‌ها پیش، به بهانۀ حضور در جبهۀ جنگ او را رها نموده و با زن دیگری ازدواج کرده است. رمان مذکور به بررسی موضوعاتی چون تأثیرات اجتماعی و روانی جنگ بر زندگی زنان و خانواده‌ها، هویت زنانه، خودشناسی و تأثیرات فرهنگی بر زندگی فردی می‌پردازد.  شخصیت اصلی داستان درگیر مشکلاتی از جمله جدایی، تنهایی، فقدان عشق و تلاش برای برقراری ارتباط با دیگران است. در روانشناسی، ایدۀ به‌کارگیری شیوه­های دفاعی توسط زیگموندفروید(1856-1939م.)  درسال(1984م.)  بیان شد. مکانیزم‌های دفاعی انواع روش­هایی هستند که اشخاص  به‌طور ناخودآگاه در برابر حوادث و وقایع  اضطراب‌آور استفاده می­کنند تا از خود در برابر آسیب‌های روحی و روانی محافظت نمایند. براساس دستاورد تحقیق، در رمان نشان­کردۀ بلقیس سلیمانی کاربرد مکانیزم‌های دفاعی،  نشان از نوعی شیوۀ سازگاری و خود فریبکاری است که شخصیت اصلی داستان برای جلوگیری از تنزل عزت نفس و مقابله با افزایش اضطراب به آن­ها متوسل می‌شود. در واقع در رمان مذکور واکنش ناخودآگاه  «خود» به عنوان بخشی از شخصیت به­منظور کاهش اضطراب از طریق تغییر در ادراک واقعیت،  کارایی دارد.