مقایسه، بررسی و تحلیل دو نامه از قائم مقام فراهانی و امیر نظام گروسی با تأکید بر نظریۀ زبان شناسی اجتماعی راجر فالر
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.30495/dk.2022.1957701.2484چکیده
موضوع مقالۀ حاضر، مقایسه، بحث، بررسی و تحلیل ویژگیهای زبانی و جامعه شناختی، دو نامه یکی از قائم مقام فراهانی، با موضوعی بین دولتی و دیگری از امیر نظام گروسی، با موضوع مشکلات داخلی کشور، است. از آن جا که این نامهها در چارچوب نظام ارتباطی قابل بررسی اند، آنها را با نظریه ارتباطی یاکوبسن سنجیدهایم و از لحاظ پیوند زبان با آگاهی و جامعه، از نظریۀ راجر فالر که در یک نگاه اجمالی رهیافتی نقادانه برای تحلیل متون ادبی با بهرهگیری از دادههای دانش زبان شناسی است، استفاده کردهایم. در این نوشته، نامهها از جهات مختلفی با هم سنجیده شده و برخی از مشابهتها و مغایرتهای آنها، توضیح داده شده است. اطلاعات مربوط به موضوع مقاله با استفاده از روش کتابخانه ای به دست آمده و روش تحلیل این دادهها کیفی و تحلیلی بودهاست. کوشیده ایم دادههای تحلیل شده را در چارچوبی مشخص و زیر عنوانهایی معین قرار دهیم تا دسترسی به آنها آسانتر صورت پذیرد. هدف از این بررسی نشان دادن طرز نگارش منشآت عصر قاجاریه و چگونگی محتوای اجتماعی و سیاسی آنها بوده است. مهمترین دستاورد نویسندگان این بوده است که طرز نگاه این دو نویسنده، که البته خود تابعی از طرز نگاه حکومت به مسایل داخلی و جهانی است، بر زبان آنان اثر گذاشته و سبب اختلاف آن دو شده است.