ارزیابی خواص فیزیکوشیمیایی اسانس تام گل محمدی (Rosa damascena Miller) از مناطق مختلف ایران

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی موسسه مراتع و جنگلها

2 استادیار، بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، تهران، ایران

3 استاد، بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، تهران، ایران

4 استادیار، بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور، تهران، ایران

5 موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، تهران، ایران

6 استاد، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.

7 موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، تهران، ایران،

8 بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، تهران، ایران،

9 استادیار، بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور، تهران، ایران

10 بخش تحقیقات گیاهان دارویی و محصولات فرعی، موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، تهران، ایران

doi
https://doi.org/10.71847/EJMP.2024.985582
چکیده

اسانس گل محمدی به‌دلیل عطر و بوی خوش و خواص بیولوژیکی منحصربفرد، یک محصول مهم و پرمصرف در صنایع غذایی، دارویی و آرایشی و بهداشتی است . فاکتورهای مختلف از جمله عوامل محیطی و ژنتیکی، زمان جمع‌آوری گل، شرایط برداشت و نگهداری و روش استخراج، بر کمیت و کیفیت اسانس اثرگذار است. بنابراین، نبود شاخص‌هاي استاندارد اسانس گل محمدی باعث سردرگمي صنايع مصرف‌كننده در تشخيص كيفيت اسانس‌هاي توليدي و عرضه شده توسط شركت‌هاي مختلف مي‌شود. برای حل این مشکل، تحقیق حاضر با هدف تعیین دامنه تغییرات ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی اسانس تام گل محمدی ایران طبق روش‌های استاندارد ISO انجام گردید. بدین منظور اسانس به‌دست آمده از تقطیر گلهای تازه گل محمدی (اسانس اول) با حاصل تقطیر مجدد گلاب (اسانس دوم) مخلوط شده و به عنوان اسانس تام گل محمدی مورد بررسی فیزیکی و شیمیایی قرار گرفت. بر اساس نتایج حاصل، وضعیت ظاهری اسانس تام گل محمدی به صورت مایع یا نیمه‌جامد و شفاف می‌باشد، به رنگ زرد روشن تا سبز مشاهده‌ می‌شود، بوی گل محمدی تازه و مزه طبیعی بدون بو و مزه غیرطبیعی ناشی از گندیدگی، ترشیدگی و کپک­زدگی احساس می‌شود. مقادیر کمینه و بیشینه تعیین شده برای ویژگی‌‌های فیزیکی و شیمیایی اسانس گل محمدی عبارتند از: چگالی ­نسبی در ºC 25: 872/0- 820/0، ضریب شکست در ºC 25: 4650/1- 4520/1، چرخش نوری در ºC 25: ( ˚ 5/1-) - ( ˚ 0/7-)، نقطه انجماد: ºC 24 - 16، عدد اسیدی: بیشینه 4/3، عدد استری: بیشینه 0/23 و میانگین نقطه اشتعال: ºC 85. ترکیب‌های شاخص و عمده اسانس گل محمدی شامل سیترونلول (45%-25%)، ژرانیول (25%-6%)، نرول (12%-1%)، نونادکان (30%-7%)، هنی‌کوزان (8%-2%)، نونادکن (5%-1%)، تری‌کوزان (5%-1/0%) و ای‌کوزان (3%-1/0%) می‌باشند.