فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

انجیر ( Ficus carica L. ) یکی از مهم‌ترین میوه‌های نیمه گرمسیری ایران و دارای خواص دارویی می­باشد. با توجه به تنوع ژنتیکی بالای ‌‌ژنوتیپ‌های انجیر در ایران، ارزیابی منابع ژنتیکی آن ضروری می‌باشد. این پژوهش در سال 1402 به منظور مقایسه محصول اول و اصلی در چهار ژنوتیپ انجیر از نظر صفات مورفولوژیکی و آنتی­اکسیدانی انجام شد. نمونه‌های میوه به صورت تصادفی از تمام جهات جغرافیایی تاج درختان منتخب در خرداد (محصول اول) و مرداد (محصول دوم) برداشت شدند و تنوع آن‌ها بر اساس دسکریپتور مخصوص انجیر مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بیشترین وزن میوه در محصول اول ژنوتیپ پردیس (113.85 گرم) مشاهده شد. بیشترین قطر میوه نیز مربوط به محصول اول ژنوتیپ پردیس (56.66 میلی‌متر) و سپس محصول اول ژنوتیپ تُرک (53.42 میلی‌متر) بود. میوه‌های محصول اول در اغلب ‌‌ژنوتیپ‌ها وزن، قطر، طول گردن و ضخامت گوشت بیشتری داشتند؛ اما میوه‌های محصول اصلی از نظر قطر پالپ مقادیر بیشتری نشان دادند. طبق نتایج حاصل، میوه‌های محصول اول طول بیشتری (69 میلی‌متر) نسبت به میوه‌های محصول اصلی داشتند و همچنین کشیده‌تر بودند. بین محصول اول و محصول اصلی چهار ژنوتیپ از نظر میزان مواد جامد محلول، pH ، فنول کل، فلاونوئید کل و فعالیت آنتی‌اکسیدانی نیز اختلاف معنی‌دار مشاهده شد و محصول اول در تمام این صفات مقادیر بالاتری را نشان دادند. بین ژنوتیپ­ها از نظر فعالیت آنتی‌اکسیدانی اختلاف معنی‌دار وجود داشت و ژنوتیپ ترک بیشترین فعالیت آنتی‌اکسیدانی ( 82.8 درصد رادیکال آزاد) را دارا بود. زمان میوه‌دهی احتمالاً نقش مهمی در میزان توانمندی آنتی‌اکسیدانی و محتوای فنولی داشته باشد. به نظر می‌رسد که محصول اول حاصل از این نوع ژنوتیپ‌ها دارای خواص دارویی بالاتری باشند.