تاثیر اشعه UV-B، اشعه گاما و اسانس مرزه موتیکا (Satureja mutica Fisch & C. A. Mey) بر میزان فعالیت عوامل میکروبی

نویسندگان

1 دانشکده کشاورزی و صنایعدانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، دانشکده کشاورزی و صنایع غذایی غذایی

2 موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

3 دانشیار، گروه علوم باغی و زراعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، دانشکده کشاورزی و صنایع غذایی

5 عضو هیات علمی موسسه جنگلها و مراتع کشور، تهران

doi
https://doi.org/10.71847/ejmp.2025.1183774
چکیده

این تحقیق به منظور بررسی تاثیر اشعه UV-B و اشعه گاما بر ضد عفونی گیاهان برداشت شده از مزرعه و نیز بررسی فعالیت ضد میکروبی اسانس Satureja mutica در قالب 3 آزمایش جداگانه اجرا شد. در آزمایش اول، گیاهان برداشت شده تحت تیمار UV-B به مدت صفر، 5/2، 5، 5/7 و 10 ساعت قرار گرفتند. در آزمایش دوم، نمونه‌ها تحت تابش اشعه گاما به میزان 0، 5/2، 5، 5/7 و 10 کیلوگری قرار گرفتند. در آزمایش سوم، اثر ضدمیکروبی اسانس گیاه تازه مرزه جنگلی ( S. mutica ) بر باکتری‌های Escherichia coli ، fluorescens ­ Pseudomonas ­ و aureus ­ Staphylococcus بررسی شد. اثر اشعه UV-B بر باکتری‌های انتروباکتریاسه، استافیلوکوکوس اورئوس و کل کپک‌ها و مخمرها نشان داد که بیشترین بازدارندگی فعالیت میکروبی با تابش UV-B به مدت 10 ساعت به‌دست آمد. اثر ضد میکروبی اشعه گاما بر باکتری‌های انتروباکتریاسه، استافیلوکوکوس اورئوس ، سالمونلا و کل کپک‌ها و مخمرها در سطح یک درصد معنی‌دار بود. در تابش اشعه گاما 10 کیلوگری به عنوان یک شرایط بهینه، فعالیت میکروبی انتروباکتریاسه، استافیلوکوکوس اورئوس ، سالمونلا و کل کپک‌ها و مخمرها به ترتیب 24/2، 83/1، 79/0 و 8/10 درصد تعیین شد. اثر غلظت اسانس بر درصد آلودگی میکروبی نشان داد که بیشترین مهار رشد باکتری‌های مورد بررسی، در تیمار اسانس خالص مشاهده شد به‌طوری که از فعالیت اشرشیاکلی 3/41%، سودوموناس فلورسنس 7/16% و استافیلوکوکوس اورئوس 3/42% کاسته شد. نتایج نشان داد که استفاده از اشعه UV-B برای ضدعفونی گیاهان موثر نبود. استفاده از اشعه گاما 5/7 کیلوگری و بیشتر از آن در کنترل عوامل میکروبی بسیار موفق بود، همچنین استفاده از اسانس Satureja mutica در کنترل عوامل میکروبی نتایج امیدبخشی داشت.