فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ختمی یک گیاه زینتی و دارویی است که از خانواده پنیرکیان و جنس Althaea بوده و یکی از مهمترین منابع گیاهی ترکیبات آنتی اکسیدانی است. هدف از این پژوهش بررسی اثر تیمار نوع گونه و نوع اندام هوایی بر خصوصیات بیو شیمیایی این گیاه می­باشد. این مطالعه بعد از شناسایی دقیق دو گونه از گیاه ختمی شامل Althaea rosea با گل­های قرمز رنگ و Althaea officinalis با گل­های سفید رنگ، که از رویشگاه شهرستان اسدآباد واقع در غرب استان همدان جمع­آوری شده بودند انجام گرفت و برخی از صفات بیو شیمیایی شامل درصد پروتئین، پلی فنول کل، اسانس، فسفر، آهن، درصد ماده خشک، کربوهیدرات محلول، میزان مهار رادیکال آزاد دی­فنیل پیکریل هیدرازیل ، کلسیم، سدیم و پتاسیم در اندام­های هوایی این گیاه از جمله برگ، ساقه و گل اندازه­گیری شد. نتایج نشان داد اثر گونه­ی گیاه بر درصد پروتئین، اثر نوع اندام بر درصد پروتئین، پلی فنول کل، اسانس، فسفر و آهن و نیز اثر متقابل هر دو تیمار بر درصد ماده خشک، کربوهیدرات محلول، میزان مهار دی­فنیل پیکریل هیدرازیل و درصد کلسیم گیاه معنی­دار بود. بیشترین میزان پروتئین، پلی فنول کل و آهن در اندام برگ و بیشترین مقدار اسانس و فسفر در اندام گل وجود داشت. بیشترین درصد ماده خشک و کربوهیدرات محلول، به­ترتیب در گل و ساقه­­ی ختمی گل قرمز و بیشترین درصد کلسیم و ظرفیت آنتی اکسیدانی، در برگ آن به­دست آمد. در نتیجه با شناخت هر یک از گونه­های گیاه ختمی و نیز اندام­های هوایی این گیاه دارویی که در ذخیره­ی ترکیب مورد نیاز موفق­تر عمل می­کنند می­توان در جهت کاهش هزینه­ها و تولید و بهره­برداری بیشتر از تولیدات گیاهی دارویی در صنایع غذایی و داروسازی، گام برداشت.