بررسی اثر محافظتی عصاره هیدروالکلی مرزه خوزستانی بر سلول‌های عصبیPC12 و ویژگی‌های فیتوشیمیایی آن با دو روش عصاره‌گیری

نویسندگان

1 گروه شیمی آلی، دانشکده شیمی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

2 گروه فیتوشیمی و مهندسی شیمی، پژوهشکده گیاهان و مواد اولیه دارویی، دانشگاه شهید بهشتی

3 عضو هیئت علمیگروه بیولوژیپژوهشکده گیاهان و مواد اولیه داروییدانشگاه شهید بهشتی

4 گروه شیمی، دانشکده علوم، دانشگاه گنبد کاووس

doi
https://doi.org/10.71847/ejmp.2025.1191905
چکیده

در سال­های اخیر توجه روز افزونی به استفاده از گیاهان دارویی در درمان بیماری­های مختلف وجود دارد. یکی از بیماری­های قرن اخیر آلزایمر است. گیاه مرزه خوزستانی با نام علمی satureja khusiztanica گیاهی اندمیک با خواصی بیشمار است. در این مطالعه عصاره هیدروالکلی گیاه مرزه خوزستانی به دو روش مختلبف حیساندن و سونیک کردن تهیه شد . محتوای کل فنولی و فلاونوئیدی و فعالیت آنتی اکسیدانی به روش DPPH ارزیابی شد. همچنین به منظور بررسی اثر بخشی عصاره در درمان بیماری­ آلزایمر، اثر سمیت و حفاظتی عصاره در برابر سلول­های عصبی 12 PC مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بیشترین میزان محتوای کل فنولی برابر با 8/28 ± 8/705 (میلی ¬ گرم معادل کوئرستین / گرم عصاره) و مربوط به روش عصاره­ گیری سونیک کردن است. همچنین در این روش عصاره­گیری میزان محتوای فلاونوئیدی کل نیز بیشتر از روش خیساندن است. عصاره حاصل از روش سونیک کردن قدرت آنتی اکسیدانی قابل توجهی نیز داشت به گونه­ای که این عصاره دارای 50 IC برابر با /0 ± 6/2 میکروگرم بر میلی­لیتر بود ( میزان 50 IC برای استاندارد BHT برابر3/0 ± 0 با 7/13 میکروگرم بر میلی­لیتر می­باشد). در نهایت نتایج حاصل از بررسی سمیت سلولی نشان داد که عصاره هیدروالکلی سمبتی در برابر سلول­های عصبی ایجاد نمی­کند و در غلظت 25 میکروگرم بر میلی­لیتر قادر به حقاظت از سلول­های عصبی در برابر استرس اکسیداتیو است. نتایج حاصل از این مطالعه دریچه­ای تازه در زمینه کاربرد گیاهان دارویی در درمان بیماری آلزایمر ایجاد می­کند. لذا می­توان در آینده اثر بخشی این عصاره­ها بر مدل­های حیوانی و یا انسانی را مورد بررسی قرار داد.