بررسی اثر محافظتی عصاره هیدروالکلی مرزه خوزستانی بر سلولهای عصبیPC12 و ویژگیهای فیتوشیمیایی آن با دو روش عصارهگیری
نویسندگان
1 گروه شیمی آلی، دانشکده شیمی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2 گروه فیتوشیمی و مهندسی شیمی، پژوهشکده گیاهان و مواد اولیه دارویی، دانشگاه شهید بهشتی
3 عضو هیئت علمیگروه بیولوژیپژوهشکده گیاهان و مواد اولیه داروییدانشگاه شهید بهشتی
4 گروه شیمی، دانشکده علوم، دانشگاه گنبد کاووس
doi
https://doi.org/10.71847/ejmp.2025.1191905چکیده
در سالهای اخیر توجه روز افزونی به استفاده از گیاهان دارویی در درمان بیماریهای مختلف وجود دارد. یکی از بیماریهای قرن اخیر آلزایمر است. گیاه مرزه خوزستانی با نام علمی satureja khusiztanica گیاهی اندمیک با خواصی بیشمار است. در این مطالعه عصاره هیدروالکلی گیاه مرزه خوزستانی به دو روش مختلبف حیساندن و سونیک کردن تهیه شد . محتوای کل فنولی و فلاونوئیدی و فعالیت آنتی اکسیدانی به روش DPPH ارزیابی شد. همچنین به منظور بررسی اثر بخشی عصاره در درمان بیماری آلزایمر، اثر سمیت و حفاظتی عصاره در برابر سلولهای عصبی 12 PC مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بیشترین میزان محتوای کل فنولی برابر با 8/28 ± 8/705 (میلی ¬ گرم معادل کوئرستین / گرم عصاره) و مربوط به روش عصاره گیری سونیک کردن است. همچنین در این روش عصارهگیری میزان محتوای فلاونوئیدی کل نیز بیشتر از روش خیساندن است. عصاره حاصل از روش سونیک کردن قدرت آنتی اکسیدانی قابل توجهی نیز داشت به گونهای که این عصاره دارای 50 IC برابر با /0 ± 6/2 میکروگرم بر میلیلیتر بود ( میزان 50 IC برای استاندارد BHT برابر3/0 ± 0 با 7/13 میکروگرم بر میلیلیتر میباشد). در نهایت نتایج حاصل از بررسی سمیت سلولی نشان داد که عصاره هیدروالکلی سمبتی در برابر سلولهای عصبی ایجاد نمیکند و در غلظت 25 میکروگرم بر میلیلیتر قادر به حقاظت از سلولهای عصبی در برابر استرس اکسیداتیو است. نتایج حاصل از این مطالعه دریچهای تازه در زمینه کاربرد گیاهان دارویی در درمان بیماری آلزایمر ایجاد میکند. لذا میتوان در آینده اثر بخشی این عصارهها بر مدلهای حیوانی و یا انسانی را مورد بررسی قرار داد.