فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گل محمدی یا Rosa damascena Mill از خانواده (Rosaceae) یکی از مهم‌ترین گونه‌های معطر رز برای تولید گلاب و اسانس است. در این پژوهش گلاب‌گیری با گلبرگ‌های تازه جمع‌آوری شده از منطقه ورکان درکاشان با دو روش مختلف، شامل روش تقطیر با آب و تقطیر با بخار آب با دستگاهی به نام دیگ نی‌چه و اسانس‌گیری با دستگاه کلونجر انجام شد. نمونه‌های جمع آوری شده اسانس و گلاب جهت شناسایی و مقایسه تعداد و درصد ترکیبات، با دستگاه کروماتوگرافی گازی متصل به طیف سنج جرمی GC/MS مورد سنجش قرار گرفت. در آنالیز اسانس، 23 ترکیب مهم فرار شناسایی شد که 1/84% از ترکیبات اسانس را به خود اختصاص می دهند. میزان کمی گلاب استخراج شده در روش تقطیر با آب در مقایسه با روش تقطیر با بخار آب تفاوت چندانی نداشت اما به لحاظ کیفی از نمونه بدست آمده در روش تقطیر با آب مقدار فنیل اتیل الکل ‌(55.5%)، سیترونلول ‌(38.6%)، ژرانیول (1%)، اژنول (2%) ‌و در روش تقطیر با بخار آب فنیل اتیل الکل ‌(1/42%)، سیترونلول ‌(4/33%)، ژرانیول ‌(9/5%)، اژنول‌ (1/3%) شناسایی شد. میزان ترکیبات فرار در روش تقطیر با بخار آب 8‌ درصد در مقایسه با تقطیر با آب بیشتر بود و به همین دلیل گلاب استخراج شده از عطر و رایحه مطبوع ‌تری برخوردار است. به طور کلی با مقایسه ترکیبات مهم و اصلی فرار موجود در گلاب و اسانس مشاهده گردید میزان ترکیبات اکسیژنه مانند فنیل اتیل الکل، سیترونلول، ژرانیول در گلاب بیشتر از اسانس بود که می‌تواند به دلیل حلالیت بالای این ترکیبات در فاز آبی گلاب باشد. بنابراین روش تقطیر با بخار آب در جهت افزایش و بهبود خصوصیات کیفی گلاب به عنوان روش برتر و مناسب استخراج معرفی و ‌می تواند تاثیر بسزایی در اقتصاد تولید کنندگان گلاب داشته باشد.