آموزههای دینی در رُمان «دخیل عشق»
نویسندگان
1 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اراک، اراک، ایران.
2 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اراک، اراک، ایران.
3 استادیارگروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اراک، اراک، ایران.
4 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اراک، اراک، ایران.
doi
چکیده
رویداد انقلاب اسلامی در فضای فرهنگی و سیاسی ایران دگرگونیهایی ایجاد کرد و دستاوردهایی به همراه داشت. از این رهگذر، جریانی دینی در ادبیات داستانی پدید آمد. تحلیل عناصر داستانی در ادبیّات انقلاب، هدف و چرایی این پدیده را بازمیتاباند. این پژوهش با هدف استمرار گسترۀ پژوهشهای ادبیات انقلاب در پی واکاوی چگونگی رویکرد مریم بصیری در درونمایه و شخصیتهای رمان دخیل عشق به آموزههای دینی است. روش پژوهش، تحلیلی-توصیفی، شیوۀ گِردآوری دادهها کتابخانهای است. مبنای تحلیل، طیف واژهها، مفاهیم خاص و پُربسامد مرتبط با آموزههای دینی است. بصیری، با طرح و خلق موقعیت دینی، ادامهدهندۀ جریان ادبیات دینی بعد از انقلاب اسلامی و در پی تقویت دینباوری، گسترش و عمومی¬سازی مبانی اعتقادی است و از طریق شخصیتها و درونمایۀ داستانی، رویکردی تعلیمی-ترویجی به اصول و مبانی دین اسلام و القای احساس دینی به مخاطب دارد و از مفاهیم اعتقادی، احکام و اخلاقیات دین اسلام بهرهای متغیّر میبرد. مسئلۀ امامت بیشترین نمود را در این رویکرد دارد. بصیری، از زبان شخصیتهای نوعی، نگاهی ارزشمدارانه به مفاهیم دینی دارد و گزارههای تعلیمی دین را به بنمایه رمان میبرد و دستیابی به آموزههای دینی را با مطالعۀ اثر داستانی برای مخاطب تسهیل میکند.
