فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

قارچ‌های میکوریزی با تأثیر روی عوامل تغذیه‌ای، جذب آب، فتوسنتز، تنش خشکی و روابط هورمونی و مورفولوژیک گیاه موجب بهبود شرایط برای رشد و نمو گیاهان می‌شوند. آویشن کوهی (. Thymus kotschynus Boiss. & Hohen) یکی از گیاهان مهم دارویی بومی ایران است که نقش به‌سزایی در ترکیبات دارویی در دنیا دارد. در این پژوهش از منطقه الموت قزوین، نمونه‌های خاک آویشن کوهی برداشت و اسپورهای بومی قارچ میکوریزی آربسکولار همزیست با آویشن کوهی جمع‌آوری و در آزمایش زراعی استفاده شد. در دو سال متوالی، اثر چهار تیمار قارچ میکوریزی آربسکولار، یک تیمار مخلوط قارچی و شاهد (بدون قارچ میکوریزی) بر استقرار و ویژگی‌های مورفولوژیک آویشن کوهی در شرایط مزرعه در ایستگاه تحقیقات البرز- کرج مورد بررسی قرار گرفت. در مرحله گلدهی، ویژگی‌های مورفولوژیک مانند قطر تاج‌پوشش، ارتفاع بلندترین شاخه،‌ تعداد شاخه فرعی، وزن خشک اندام هوایی، وزن تر ریشه و درصد کلنیزاسیون ریشه بررسی شد. بیشترین مقدار درصد کلنیزاسیون در تلقیح با قارچ‌های Funneliformis badium و Mix به‌ترتیب با 2/93 و 9/83 درصد و بیشترین مقدار وزن تر ریشه در تلقیح با قارچ Mix با 2/12 گرم در بوته نسبت به دیگر تیمارهای قارچی و شاهد مشاهده شد. در دو سال متوالی، ارتفاع بلندترین شاخه در سال اول و بیشترین تعداد شاخه فرعی در سال دوم در قارچ Glomus hoi‌ مشاهده شد. بیشترین مقدار وزن خشک اندام هوایی، در سال دوم در قارچ‌های Rhizophagus clarus و Funneliformis badium بدست آمد. نتایج این پژوهش نشان داد قارچ‌های میکوریزی آربسکولار، اثر مثبت بر استقرار و رشد نشاهای میکوریزی در شرایط مزرعه داشتند و به‌نظر می‌رسد که بتوانند احیای پوشش گیاهی در شرایط طبیعی را بهبود ببخشند. هم‌چنین استفاده از کودهای زیستی، به‌ویژه تیمارهای حاوی قارچ‌های Funneliformis badium و Mix، با افزایش معنی‌دار ( P <0.05) درصد کلنیزاسیون ریشه موجب بهبود صفات کمی و کیفی گیاه دارویی آویشن کوهی شد. گونه‌های مختلف قارچ‌های همزیست این گیاه هم، توانایی‌های متفاوتی در ارتقای ویژگی‌های رویشی از جمله ارتفاع، تعداد شاخه‌ فرعی و وزن خشک اندام هوایی داشتند.