سنتز سبز نانوکامپوزیت نقره-مغناطیسی از عصاره آبی Peganum Harmala، خصوصیات فیتوشیمیایی و ارزیابی درون آزمایشگاهی مهار فیبریل آمیلوئید

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم و فناوری های همگرا، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشکده مهندسی و پدافند غیرعامل، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران

3 گروه زیست شناسی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

4 گروه زیست شناسی، واحد ورامین-پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی

doi
https://doi.org/10.71847/ejmp.2025.55144
چکیده

در این مطالعه، به منظور بررسی اثرات بیولوژیکی و مهارکنندگی نانوکامپوزیت نقره-مغانطیسی بر پایه عصاره آبی گیاه Peganum harmala ، ابتدا عصاره گیاه با روش‌های فیتوشیمیایی مورد ارزیابی قرار گرفت. ترکیبات مهم موجود از جمله هارمین و هارمالین با استفاده از گاز کروماتوگرافی جرمی و طیف‌سنجی کنگورد شناسایی شدند و نقش آن‌ها در مهار تشکیل نانورشته‌های آمیلوئیدی مورد بررسی قرار گرفت. سپس، نانوکامپوزیت نقره-مغانطیسی با بهره‌گیری از روش طیف‌سنجی مرئی و تکنیک‌های دیگر شامل پراکندگی نور دینامیکی (DLS)، اندازه‌گیری پتانسیل زتا و تحلیل حرارتی (TGA) ساخته شد. نتایج نشان دادند که این نانوکامپوزیت، در غلظت‌های مختلف، توانسته است به طور مؤثری میزان تولید نانورشته‌های آمیلوئیدی را کاهش دهد، که این اثر مهارکننده تقویت شده در حضور غلظت‌های بالا، اما با کاهش اثر در غلظت‌های بسیار بالا، مشاهده شد. تصاویر میکروسکوپ الکترونی تاییدکننده کاهش تعداد و طول رشته‌های آمیلوئیدی در نمونه‌های دارورسانی شده بودند. تحلیل‌های حرارتی نیز نشان دادند که ساختار نانوکامپوزیت در دماهای مختلف پایدار است و قطر هیدراته خوشه‌های آن در حدود ۵۰۰ نانومتر قرار دارد، در حالی که پتانسیل زتا حدود ۱/۱۰- میلی‌ولت نشان از پایداری سطحی و بار منفی آن است. کلیت یافته‌ها نشان دادند که عصاره Peganum harmala ، به ویژه ترکیباتی مانند هارمین و هارمالین، نقش مهمی در مهار تجمع پروتئین‌های آمیلوئیدی بازی می‌کنند و در مسیر توسعه داروهای هدفمند برای درمان بیماری‌های عصبی مانند آلزایمر، بسیار پتانسیل دارند. نانوکامپوزیت‌های نقره-مغانطیسی سنتز شده به روش سبز، نه تنها به عنوان عوامل ضدتجمع پروتئینی مؤثر در شرایط in vitro بلکه به عنوان مسیرهای نوین در توسعه داروهای نانوی بیولوژیک، قابلیت کاربرد دارند. در آینده، این فناوری‌ها می‌توانند به عنوان پایه‌ای برای طراحی درمان‌های نوین و موثر در کنترل و مهار بیماری‌های عصبی و پروتئینی، به کار گرفته شوند، و راه را برای تحقیقات بالینی و توسعه داروهای هدفمند هموار سازند.