بررسی اثرات ضدقارچی نانوذرات روی سنتزی در برگ گیاه دارویی انجیر (Ficus religiosa L.) علیه کاندیدا آلبیکنس

نویسندگان

1 گروه بیماری‌های عفونی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زابل، زابل، ایران

2 گروه طب اورژانس، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زابل، زابل، ایران

3 گروه زیست شناسی -واحد کرمانشاه-دانشگاه آزاد اسلامی-کرمانشاه-ایران

4 دانشگاه پیام نور

5 گروه بیوشیمی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زابل

6 دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
https://doi.org/10.71847/ejmp.2025.1227301
چکیده

کاندیدیازیس یکی از مهمترین و شایع ترین عفونت‌های قارچی فرصت طلب در انسان است. این بیماری در اغلب خانم‌هایی که مراقبت‌های پزشکی دریافت می کنند نیز معمول می باشد و سالانه بیش از 10 میلیون نفر به این عارضه مبتلا می شوند. کاربرد نانوذرات اکسید فلزی، به ویژه اکسید روی، در پزشکی ضروری است، به ویژه به دلیل ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی و پتانسیل ضد قارچی که در آنها وجود دارد. در این مطالعه نانو ذرات روی به روش زیستی ساخته شد و تست‌های EDS و عکس FSEM نیز از نمونه‌ها گرفته شد و در نهایت خاصیت ضد قارچی (MIC و MFC) با روش انتشار در چاهک قطر بر روی ایزوله‌های کاندیدا آلبیکنس بررسی شد. نتایج مطالعه نشان داد که نانو ذرات روی سنتزی در برگ انجیر دارای خاصیت ضد قارچی میباشد. نتایج نشان که کمترین غلظت مهار کنندگی 175 میکروگرم بر میلی لیتر بوده است به طوری که 4 سویه در این غلظت مهار شده است و بیشترین غلظت مهار کنندگی برابر با 1500 میکروگرم بر میلی لیتر بوده است که 2 سویه در این غلظت مهار شده اند. نتایج آنالیز FTIR نشان داد که جذب قوی در ناحیه cm -1 32/3436 مربوط به ارتعاشات کششی گروه عاملی  هیدروکسیل (O-H) موجود در ترکیبات فنولی و فلانوئیدی عصاره می باشد این گروه‌ها خاصیت آنتی اکسیدانی داشته و به عنوان عامل کاهنده یون‌های فلزی عمل می کنند. آنالیز تصاویر میکروسکوپ الکترونی روبشی  نانو ذرات روی با عصاره ی گیاه انجیر نشان می دهد که ذرات عموما به صورت تجمعات خوشه ایی مشاهده می شوند. اندازه ی متوسط ذرات حدود 50تا 130 نانومتر تخمین زده است. نتایج مطالعه نشان داد که نانو ذرات سنتزی خاصیت ضد قارچی بسیار خوبی در تمامی غلظت‌ها از خود نشان داده اند به طوری که با افزایش غلظت قطر‌هاله مهاری نیز افزایش پیدا می‌کند و می‌توان در درمان‌های ناشی از عفونت‌های قارچ استفاده نمود.