سنتز سبز نانوذرات سلنیوم با استفاده از عصاره گیاه سرخارگل (Echinacea purpurea L.)
نویسندگان
1 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران
2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
doi
https://doi.org/10.71847/ejmp.2025.1226545چکیده
امروزه نانوتکنولوژي پیشرفتهترین و جدیدترین فنآوری بشري است که با ایجاد ساختارهایی که نظم مولکولی کاملاً جدیدي دارند، امکان ساخت و طراحی موادی را که دارای خواص و ویژگیهای جدید بوده فراهم میکند. تولید مواد، ابزارها و سیستمهای جدید در سطح اتم توسط این فناوری ممکن میگردد. تولید نانوذرات با استفاده از گیاهان، شاخهی مهمی از فرآیند شیمی سبز و بیوسنتز مواد است. گیاهان با تنوع ژنتیکی بسیار زیاد حاوی ترکیبات احیاکننده و پایدارکننده هستند و امروزه از آنها بهعنوان جایگزین مواد شیمیایی در سنتز نانوذرات فلزی و اکسید فلزی استفاده میگردد. به همین علت نانو بیوتکنولوژي بهعنوان همگراکننده رشتههای کشاورزي، علوم پزشکی، بیوتکنولوژي، علوم پایه و صنایع غذایی است. با بهکارگیری و ترکیب شیمی سبز و علم نانو میتوان به بسیاری از مواد کاربردی دستیافت که ایمنی بیشتر و هزینهی کمتری داشته باشند. گیاه سرخارگل با نام علمی Echinacea purpurea دارای خاصیت فراوان درمانی مانند خاصیت آنتیاکسیدانی، ضدالتهابی و ضد سرطانی میباشد. در بین فلزات متفاوت مورداستفاده در بخش نانو سنتز سبز، نانوذرات سلنیوم کاربردهای وسیعی در زمینههای پزشکی را دارا میباشد که در این پژوهش توسط متابولیتهای مؤثر گیاه E.purpurea کئوردینه شده است. نتایج طیف UV-Vis، یک پیک SeNPs (نانوذره سلنیوم) از عصاره این گیاه در طول موج 325 نانومتر را نشان داد. بررسی خصوصیات فیزیکو شیمیایی (آنالیز DLS) بیوسنتز سبز سلنیوم با عصاره E.purpurea ، ذراتی با میانگین nm 161 با فراوانی 100% و با 3 بار رقیقسازی ذراتی با میانگین nm 140 با فراوانی 70% تشکیل شده است. همچنین آنالیز FTIR، تاثیرگذاری گروههای عاملی C=C، C=O، CO، C-C، CH وOH موجود در عصاره را در کئوردینهسازی و بیوسنتز SeNPs مورد تأیید قرار داده است.