فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در مطالعه گیاهان دارویی انگلی، بررسی اثر تنوع زیستی، به‌ویژه تنوع گیاهان میزبان، بر ترکیبات فیتوشیمیایی، خواص زیستی و ترکیبات شیمیایی اهمیت دارد. در این پژوهش، محتوای برخی ترکیبات فیتوشیمیایی، بیوشیمیایی، معدنی و فعالیت آنتی‌اکسیدانی ساقه ۳۰ نمونه اکوتیپ‌های ایرانی گل‌جالیزی ( Cistanche spp.) از استان‌های یزد و کرمان (چهار اکوتیپ C.tubulosa انگل‌شده بر اشنان، خرما، پسته و تاغ و یک اکوتیپ C. salsa بر تاغ) مقایسه شد. عصاره‌گیری سوکسله با حلال‌های آبی و هیدرواتانولی (۸۰:۲۰) انجام گرفت. بیشترین محتوای آنتی‌اکسیدان کل (۰/۰۶±۷۴/۸۶) و فعالیت آنتی‌اکسیدانی ABTS (۰/۰۴±۹۲/۱۴)، DPPH (۰/۰۴±۸۹/۹۱) و FRAP (۰/۰۲±۱/۶۱)، همراه با بیشترین فلاونوئید کل (۱۵۴۸/۶۶ میکروگرم/گرم کوئرستین) و فنول کل (۲۲۷/۹۲ میلی‌گرم/۱۰۰ گرم گالیک اسید) در اکوتیپ ایرانی C. salsa به میزبانی تاغ در عصاره هیدرواتانولی مشاهده شد (P≤۰/۰۱). در کروماتوگرافی مایع متصل به طیف‌سنجی جرمی دوگانه، روتین به‌عنوان ترکیب غالب (۹۷۷/۴۶ میلی‌گرم/کیلوگرم) شناسایی گردید. بیشترین کربوهیدرات کل (۰/۴۹±۸۵/۱۱)، قند محلول (۰/۱۳±۱۴/۸۸)، پروتئین کل (۰/۲۹±۱۳/۰۹) و فیبر خام (۰/۰۶±۲/۵۰) در عصاره هیدرواتانولی C.tubulosa /پسته (P≤۰/۰۱) و بالاترین نیتریک‌اکساید (۰/۳۷±۸۰/۳۰) در C. salsa /تاغ گزارش شد. بیشترین کلسیم، پتاسیم و منگنز در C.tubulosa /تاغ (۲۲۹۱۵/۸۰±۶۵۷/۶۲، ۳۲۹۶۴/۰۶±۱۶۶/۹۴ و ۱۵/۷۰±۰/۹۱ میلی‌گرم/کیلوگرم وزن خشک) و بیشترین آهن در C.salsa /تاغ (۱۲۰۶/۷۶±۱۱/۸۱) مشاهده شد، در حالی که منیزیم و سدیم در C.tubulosa /خرما بیشینه بودند. در مجموع، تاغ بهترین میزبان برای شاخص‌های فیتوشیمیایی و آنتی‌اکسیدانی در C. salsa و برای Ca، K و Mn در C.tubulosa بود؛ همچنین پسته شاخص‌های تغذیه‌ای/ذخیره‌ای C.tubulosa را افزایش داد.