فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

افزایش مقاومت میکروارگانیسم‌ها و تمایل به ترکیبات طبیعی، اهمیت اسانس‌های گیاهی و نانوذرات ضدمیکروبی را افزایش داده است. در این مطالعه، اسانس دانه گیاه رازیانه با نام علمی Foeniculum vulgare Mill. در مرحله گلدهی از ارتفاعات همدان (ارتفاع ۱۶۶۷) جمع‌آوری شد. اسانس با خیساندن پودر دانه گیاه در اتانول ۹۵ درصد استخراج شد. نانوذرات از اسانس تهیه و به محلول نیترات نقره (AgNO₃) یک میلی‌مولار اضافه گردید. ویژگی‌ها و اندازه نانوذرات با طیف‌سنجی مادون‌قرمز، پراکندگی انرژی پرتو ایکس، پراکندگی نور دینامیکی و میکروسکوپ الکترونی (SEM) بررسی و ترکیبات شیمیایی اسانس با کروماتوگرافی گازی شناسایی شدند. اثر ضدمیکروبی اسانس و ترکیب نانوذره–اسانس با روش آگار دیسک‌دیفیوژن و تعیین حداقل غلظت مهارکنندگی (MIC)  و حداقل غلظت کشندگی (MBC) ارزیابی شد. داده‌ها با آمار توصیفی و آزمون ANOVA در نرم‌افزار SPSS نسخه 25 تحلیل گردید. نتایج نشان داد حداقل غلظت مهارکنندگی اسانس رازیانه برای استافیلوکوکوس اورئوس و سودوموناس آئروژینوزا 62/15 میلی‌گرم/میلی‌لیتر و برای کاندیدا آلبیکنس 81/7 میلی‌گرم/میلی‌لیتر بود. حداقل غلظت مهارکنندگی ترکیب نانوذره–اسانس برای استافیلوکوکوس اورئوس ، سودوموناس آئروژینوزا و کاندیدا آلبیکنس به ترتیب برابر 81/7، 25/31 و 62/15 میلی‌گرم/میلی‌لیتر بود. همچنین حداقل غلظت کشندگی اسانس برای استافیلوکوکوس اورئوس و سودوموناس آئروژینوزا 25/31 میلی‌گرم/میلی‌لیتر و برای کاندیدا آلبیکنس 62/15 میلی‌گرم/میلی‌لیتر بود، در حالی که در ترکیب نانوذره–اسانس به ترتیب برابر با 62/15، 5/62 و 25/31 میلی‌گرم/میلی‌لیتر ثبت شد. آزمون دیسک‌دیفیوژن نشان داد افزایش غلظت اسانس و ترکیب نانوذره–اسانس قطر هاله عدم رشد را معنی‌داری افزایش داد. کنترل‌های مثبت شامل جنتامایسین و فلوکونازول اثر ضدمیکروبی قوی‌تری نشان دادند. نانوذرات با افزایش پایداری، سطح تماس و نفوذپذیری ترکیبات فعال، اثربخشی ضدمیکروبی اسانس رازیانه را بهبود بخشیده و می‌توانند به‌عنوان رویکرد مکمل برای توسعه عوامل ضدمیکروبی طبیعی مورد استفاده قرار گیرند.