فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مرکبات از مهم ترین محصولات میوه‌ ای هستند که در بیش از ۱۳۵ کشور با شرایط مختلف کشت می‌ شوند و بیش از ۲۵٪ از مرکبات جهان پس از برداشت، در معرض ضایعات قرار دارند که عمدتاً ناشی از عفونت ‌های قارچی است. برای جلوگیری از این ضایعات، استفاده از منابع طبیعی مانند گیاهان و اسانس‌های آنها، میکروارگانیسم‌ های زنده و متابولیت‌ های آنها به عنوان روش ‌های نوین و ایمن در تولید قارچ‌ کش‌ های طبیعی مورد توجه قرار گرفته که هدف این پژوهش نیز می باشد. در این پژوهش، گیاه شاهی Lepidium sativum از بازار تهیه و برای استخراج اسانس استفاده شد. اسانس ‌گیری با دستگاه کلونجر انجام و ترکیبات فعال آن با روش GC-MS مورد تجزیه قرار گرفت. سپس سویه‌ های استاندارد پنی ‌سیلیوم دیجیتاتوم و پنی ‌سیلیوم ایتالیکوم از مؤسسه تحقیقات گیاه‌ پزشکی تهران تهیه و بانک میکروبی آنها آماده شد. پس از تهیه سوسپانسیون استاندارد قارچ‌ ها، تأثیر دوزهای مختلف ژئوسمین و اسانس با روش‌ های انتشار دیسک در آگار، چاله‌ گذاری، MIC و MFC ارزیابی شد. در این پژوهش نشان داده شد که ترکیب اسانس شاهی و ژئوسمین قدرت مهار رشد دو گونه پنی‌سیلیوم را افزایش داده و هاله عدم رشد بزرگ‌ تری (14 میلی ‌متر) ایجاد می ‌کند. در روش چاله‌ گذاری نیز این ترکیب در مقایسه با هرکدام به ‌تنهایی مؤثرتر بود. مقدار MIC برای ترکیب ژئوسمین و اسانس شاهی در هر دو گونه برابر 250 میکروگرم بر میلی‌ لیتر و برای ژئوسمین و اسانس به ‌صورت جداگانه به ‌ترتیب 500 و 1000 میکروگرم بر میلی ‌لیتر تعیین شد. همچنین در پنی‌سیلیوم دیجیتاتوم این ترکیب MFC پایین ‌تری داشته و در غلظت 1000 میکروگرم بر میلی‌ لیتر اثر کشندگی نشان داد. نتایج بیانگر اثر مهارکنندگی اسانس شاهی بر هر دو قارچ و وابستگی این اثر به غلظت بوده و نشان می‌دهد که استفاده از ترکیبات طبیعی مانند اسانس‌ ها می ‌تواند روشی ایمن و کم‌ هزینه برای کنترل آلودگی‌ های قارچی مرکبات باشد.