بررسی اثر سمیت سلولی عصاره هیدروالکلی برگ گیاه آنغوزه هزار مسجدی (Ferula latisecta) بر رده سلولی سرطان کبد HepG2 و مطالعه فیتوشیمیایی آن

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی، دانشگاه پیام نور تهران، ایران

2 گروه زیست شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 گروه زیست شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
https://doi.org/10.71847/EJMP.2026.1235211
چکیده

گیاهان دارویی جنس کما ( Ferula ) پراکندگی وسیعی در دنیا دارند که تعداد زیادی از آن‌ها بومی ایران هستند. Ferula latisecta گیاهی از خانواده چتریان (Apiaceae) است. در این پژوهش به مطالعه و بررسی متابولیتهای ثانویه گیاه پرداخته شده‌است. میزان مهار رادیکالهای آزاد عصاره هیدروالکلی و همچنین اثر سمیت سلولی آن بر رده سلولهای سرطانی کبد مورد بررسی قرار گرفته‌است. در ابتدا عصاره‌گیری از برگ گیاه به روش سوکسله با حلال اتانول 96 درصد انجام شد و انجام استخراج اسانس از برگ با استفاده از روش تقطیر با آب و دستگاه کلونجر انجام شد. سپس سنجش غلظت پروتئین محلول براساس روش Bradford و سنجش کربوهیدرات موجود در گیاه به روش فنول-سولفوریک‌اسید انجام گردید. فعالیت آنتی اکسیدانی به وسیله DPPH، اسیدهای چرب به وسیله GC، ترپنوئیدها به وسیله GC/MS، آلکالوئیدها به وسیله LC/MS و آنتوسیانین‌ها به وسیله HPLC اندازه‌گیری شده‌اند. بررسی اثرسمیت سلولی عصاره هیدروالکلی گیاه آنغوزه هزارمسجدی بر روی رده سلولی سرطان کبد HepG2 از طریق آزمون رنگ سنجی MTT انجام شد. طی این پژوهش ترکیبات فنولی (فلاونوئیدها، اسیدهای فنولی، ساپونین‌ها، تانن‌ها و آنتوسیانین‌ها)، فیتواسترول‌ها، آلکالوئید‌ها و ترپنوئیدها شناسایی گردید.  نتایج حاصل از DPPH نشان داد که فعالیت آنتی‌اکسیدانی عصاره برگ Ferula latisecta وابسته به غلظت بوده و با افزایش غلظت عصاره، درصد مهار رادیکال آزاد به طور معنی‌داری افزایش یافت. علاوه بر شناسایی متابولیت‌های اولیه و ثانویه، اثر سمیت گیاه آنغوزه هزار مسجدی بر سلولهای سرطان کبد به روش MTT مورد بررسی قرار گرفت و  مشخص گردید که با افزایش غلظت عصاره‌ها از ‌ 31، 62، 125، 250 میکروگرم برمیلی‌لیتر میزان زنده ماندن سلول‌های سرطانی کبد(HepG2) کاهش یافته پیدا می‌کند و این گیاه دارای خاصیت سمیت سلولی وابسته به غلظت می‌باشد.