شوک نامتقارن قیمت نفت، درآمدهای مالیاتی، نفرین منابع، بازار سهام و سیکلهای تجاری در اقتصادهای صادرکننده نفتی
نویسندگان
1 گروه اقتصاد، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 گروه اقتصاد، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، ایران
doi
10.30495/fed.2023.705597چکیده
چکیده مطالعه حاضر با بهکارگیری مدل پانل ور (PVAR) به بررسی تأثیر شوک نامتقارن قیمت نفت، درآمدهای مالیاتی، نفرین منابع، بازار سهام و سیکلهای تجاری در اقتصادهای صادرکننده نفتی طی دوره زمانی 2019-2000 میپردازد. طبق نتایج تخمین؛ پاسخ شکاف تولید به شوک قیمت نفت و نرخ ارز تا 3 دوره روند نزولی میباشد و بعدازآن روند صعودی پیدا میکند و در بلندمدت این شوک رفتهرفته تعدیل میشود، ولی مسئلهای که وجود دارد و پاسخ شکاف تولید به حجم نقدینگی نیز گویای این مطلب میباشد. درآمد حاصل از فروش نفت و درآمد ارزی بهخوبی در کشورهای نفتی مدیریت نشده و حجم نقدینگی تزریقشده به بازار، صرف واردات شده که عموماً بهمنظور مقابله با تورم انجام میپذیرد. در این صورت بسیاری از بخشهای تولیدی با آسیب جدی مواجه شده و از چرخه تولید خارج خواهند شد و لذا بخشی از سرمایهگذاریهای انجامشده در اقتصاد بلااستفاده مانده و میزان تولید کاهش مییابد و در مقابل به هنگام کاهش درآمدهای ارزی، میزان واردات نیز کاهشیافته که بخشی از کاهش واردات متوجه کالاهای سرمایهای و ماشینآلات تولیدی خواهد بود و منجر به کاهش سرمایهگذاری و افزایش شکاف تولید میگردد. بخشهایی نیز که درنتیجه واردات گسترده کالاهای مصرفی در دوره افزایش درآمد نفت از گردونه تولید خارجشده بودند، در این دوره احیا نخواهند شد که نیازمند توجه بیشتر مسئولین کشورها به شاخصهای کلان اقتصادی را دارد.
