بررسی تطبیقی قهرمانان اسطوره ای گرشاسب و اولیس
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
doi
چکیده
سعی ادبیات تطبیقی بر زمینههای آفرینش، تشابهات، تفاوتها و اثرگذاریهای آثار است تا به رهیافتهایی از نوع ادبی و حماسی دستیابد و اشتراکات فرهنگی و بن مایههای فکری آنرا کشف کند. این پژوهش سه موضوع اصلی جنبههای محتوایی، ادبی و داستانیِ شباهتها و تفاوتهای «گرشاسپ و اولیس» را بر میرسد و شیوۀ رفتار اجتماعی پهلوانان دو حماسه را که شباهتهای فراوانی به یکدیگر دارند، ارائه میدهد. شباهتهای محتوایی از قبیل: عبور از دریا، تقدیر و سرنوشت، مرگ و جهان واپسین، خواب و رؤیای بیهنگام، مبارزه با عوامل غیر معمول و جادو . شباهتهای ادبی مانند: روح حماسی و اسطورهای، جنگ برای حفظ استقرار خود و توصیف. شباهتهای داستانی به مثابه: جنبۀ داستانی و ایستایی شخصیتها را ارائه میدهد. روش مقاله با رهیافتی توصیفی-تحلیلی؛ به صورت تطبیقی و مقایسه ای به شباهتها و تفاوتهای دو حماسۀ «گرشاسب» ایرانی و «اولیس» یونانی به بنمایههای مشترکی چون: سفر به جهان زير زمین و خواب بیموقع، موجودات شگفتآور و غیر طبيعي و جنگ با دیوان و اژدها میپردازد. محقق در این جستار درصدد تبیین تشابهات بین آثار ادبی و استفاده از معیارهای محتوایی، ادبی و داستانی در حماسۀ معروف ایرانی و یونانی است. گیلگمش نخستین حماسۀ جهان با اساسیترين مسائل انسانی است. که جامعۀ هومری يونان از آن تأثیر پذيرفته و بر اوديسهی هومر نیز تأثیر گذاشته است. با توجه به اینکه هر متنی صورت دگرگونی یافتۀ متن دیگر است؛ بدون شک بر ادبیات حماسی ما نیز تأثیرگذار بوده است.