فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هر کدام از مقوله های هفتگانه زبان فارسی، این ظرفیّت و توانایی را دارند که در ترکیب با اجزای دیگر، واژگان ترکیبی جدیدی بسازند. در این رهگذر،‌ ضمیر،‌ جزو مقوله¬هایی از زبان فارسی است که سهم چندانی در مطالعات زبانشناسی و دستوری نداشته است. به خصوص بررسی ساختمان ضمایر زبان فارسی و میزان زایایی و گسترش آنها در زبان فارسی، تاکنون مورد پژوهش و مطالعات تحقیقاتی قرار نگرفته است. واژه-سازی از راه ترکیب معمول¬ترین و اصلی¬ترین راه در زایایی و گسترش واژگان در زبان فارسی است. تمام مقوله¬های هفت¬گانه¬ی زبان فارسی، ظرفیت¬ ترکیب¬سازی را دارند. درباره¬ی ساختمان واژگان ترکیبی مقوله-های فعل، اسم، صفت، قید، حرف و شبه جمله پژوهش¬های فراوانی صورت گرفته است اما ضمیر تنها مقوله¬ای است که به آن هیچ اشاره¬ای نشده است. در این مقاله سعی برآن است که ظرفیت ترکیب¬¬پذیری همه¬ی ضمایر زبان فارسی و میزان زایایی آنها از دیرباز تاکنون، در حیطه¬ی اسم مشتق مرکب، صفت مشتق مرکب، قید مشتق مرکب و حرف مشتق مرکب مورد بررسی قرار بگیرد. با ذکر شاهد مثال¬هایی از نظم و نثر فارسی.