طراحی مدلی جهت پیش‌بینی بحران مالی بازار سرمایه ایران با استفاده از مدل‌های وب هوشمند

نویسندگان

1 گروه حسابداری ، دانشکده علوم انسانی، واحد خمین، دانشگاه آزاد اسلامی، خمین، ایران

2 گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم اباد، ایران

3 گروه حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

4 گروه اقتصاد، واحد اراک ، دانشگاه آزاد اسلامی ، اراک، ایران

doi
10.30495/fed.2024.709339
چکیده

چکیده با توجه به اینکه مدیران به دلیل تصمیم‌گیری و ذینفعان بخصوص سرمایه‌گذاران تمایل دارند تا حدودی بروز یا عدم بروز بحران مالی را در سازمان تحت مدیریت خود پیش‌بینی نمایند، لذا هدف پژوهش حاضر این است که مدلی برای پیش‌بینی این بحران ارائه کند. برای نیل به هدف پژوهش، از مدل‌های وب هوشمند شامل الگوریتم‌های گرگ خاکستری، مورچگان، تجمع ذرات و ژنتیک استفاده شد. برای این منظور از داده های حاصل از پرسشنامه تکمیل شده توسط 20 خبره در بخش کیفی و داده های حاصل از 173 شرکت از سال 1388 تا 1398 پذیرفته شده در ﺑﻮرس اوراق بهادار تهران استفاده شد. با استفاده از مرور مبانی نظری 38 شاخص از طبقه های شاخص های کلان اقتصادی، عوامل صنعت، ویژگی شرکت ها، وقایع سیاسی، فرهنگی، رفتاری شناسایی شد. سپس، با استفاده از نظرخواهی از خبرگان و تحلیل میک مک تعداد 25 شاخص که می توانند تأثیر بیشتری بر بحران مالی داشته باشند، انتخاب شد. در ادامه با استفاده از بررسی صورت های مالی 173 شرکت پذیرفته شده در ﺑﻮرس اوراق بهادار تهران و استفاده از نرم افزار رهاورد نوین داده های 25 شاخص انتخاب شده جمع آوری و تأثیر آن بر بحران مالی با بکارگیری الگوریتم های گرگ خاکستری، مورچگان، تجمع ذرات و ژنتیک بررسی شد تا الگوی نهایی پژوهش مشخص شود. یافته‌ها نشان داد که می توان با استفاده از مدل‌های وب هوشمند، بحران مالی بازار سرمایه ایران را پیش‌بینی نمود و از نظر کارایی، روش بهینه‌سازی مورچگان بیشترین کارایی و روش گرگ خاکستری کمترین کارایی را در مسئله پیش بینی بحران مالی دارد.