طراحی مدل شایستگی حرفه‏ ای منابع انسانی با رویکرد موفقیت محور (مطالعه موردی)

نویسندگان

1 گروه مدیریت، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

2 گروه مدیریت، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران

3 گروه مدیریت، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران.

4 استادیار، گــروه مــديريت، واحــد ديلــم، دانشــگاه آزاد اســلامي، ديلــم، ايــران.

5 عضو هیأت علمی گرمسار

doi
چکیده

هدف : شایستگی حرفه‌ای منابع انسانی، یکی از ارکان اساسی موفقیت سازمان‌ها در محیط رقابتی و متغیر امروز است. این پژوهش با هدف طراحی مدل شایستگی حرفه‌ای با رویکرد موفقیت‌محور انجام شد. روش : تحقیق کاربردی با ماهیت توصیفی–پیمایشی و فلسفه تفسیری، به روش آمیخته (کیفی–کمی) و رویکرد استقرایی–استنتاجی اجرا شد. داده‌های کیفی از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۱۴ خبره جمع‌آوری و با روش تحلیل مضمون براون و کلارک تحلیل گردید. ابزار گردآوری داده‌ها شامل مطالعات کتابخانه‌ای، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته در بخش کیفی و پرسشنامه ISM در بخش کمی به منظور تعیین روابط علت–معلولی میان مضامین و مؤلفه‌ها بود. روایی ابزارها در بخش کیفی با استفاده از بازبینی کدها توسط خبرگان و تأیید توافق بین‌کدگذاران با ضریب کاپای کوهن (بیش از 6/0) بررسی شد. داده‌های کیفی با استفاده از روش تحلیل مضمون شش‌مرحله‌ای براون و کلارک و نرم‌افزار MAXQDA 2020 تحلیل گردید. داده‌های کمی نیز با استفاده از مدل‌سازی ساختاری–تفسیری (ISM) برای استخراج ماتریس دستیابی، سطح‌بندی و تحلیل قدرت نفوذ و وابستگی میان مؤلفه‌ها به کار گرفته شد. یافته‌ها : 5 مضمون فراگیر شناسایی شده عبارت است از: توسعه و تعالی فردی و سازمانی؛ بهینه‌سازی ساختار و فناوری منابع انسانی؛ بهبود انگیزش، رفاه و بهره‌وری کارکنان؛ ارتقای فرهنگ سازمانی ؛ و نظام‌های نظارتی و ارزیابی اثربخش. نتایج مدل سازی نشان داد دو مؤلفه اخیر بیشترین نفوذ را دارند و سایر مؤلفه‌ها در نقش وابسته عمل می‌کنند. نتیجه‌گیری : مدل ارائه‌شده ساختاری سلسله‌مراتبی از روابط میان مؤلفه‌های شایستگی حرفه‌ای را ترسیم کرده و تمرکز بر نظام‌های نظارتی و فرهنگ پاسخگویی را راهبردی‌ترین مسیر برای بهبود عملکرد منابع انسانی صنعت نفت معرفی می‌کند. این مدل ابزار عملی برای تصمیم‌گیری و ارتقای اثربخشی سازمانی فراهم می‌سازد.