شناسایی ابعاد و مؤلفه های نوآوری اجتماعی مبتنی بر مدیریت دانش در نظام آموزش و پرورش ایران (مورد مطالعه: مدارس ابتدایی استان فارس)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه مدیریت آموزشی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی مرودشت، ایران.

2 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی مرودشت، ایران.

3 استادیار گروه مدیریت آموزشی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران.

4 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی مرودشت، ایران.

doi
چکیده

هدف : هدف مقاله شناسایی ابعاد و مؤلفه­ های نوآوری اجتماعی مبتنی بر مدیریت دانش در نظام آموزش و پرورش بود. روش : این تحقیق از رویکردی ترکیبی اکتشافی (کیفی و کمی) بهره برد. در فاز کیفی، ۱۵ نفر از خبرگان به روش نمونه‌گیری هدفمند مورد مصاحبه قرار گرفتند و با تحلیل مضمون در نرم‌افزار ATLAS.ti ، مضامین پایه، سازمان‌دهنده و فراگیر استخراج شدند. در فاز کمی، جامعه آماری شامل مدیران و معلمان مدارس ابتدایی استان فارس با استفاده از فرمول کوکران در نمونه‌ای با حجم ۲۶۱ نفر به روش تصادفی ساده، مورد سنجش قرار گرفتند. تمامی مضامین استخراج شده با تکنیک تحلیل عامل تأییدی (CFA) در نرم‌افزار LISREL  مورد برازش دقیق قرار گرفته و مدل پیشنهادی نیز از طریق تحلیل مسیر در چارچوب مدل معادلات ساختاری (SEM) مورد بررسی و تأیید نهایی قرار گرفت. یافته­ ها : تحلیل کیفی منجر به استخراج الگویی مشتمل بر 1 مفهوم فراگیر، 6 مضمون سازماندهنده شامل: (مدیریت دانش، آموزش نوآورانه اجتماعی، فناوری اطلاعات، تعالی آموزشی، پشتیبانی و منابع، چالش­های آموزشی) و ۱۵ مضمون پایه شامل (تولیددانش، ذخیره دانش، اشتراک‌گذاری دانش، بکار گیری دانش، فرهنگ سازمانی، خلاقیت در فرآیند آموزشی، مدیریت اجرایی، فناوری آموزشی، استراتژی و هدف­ گذاری آموزشی، محتوای آموزشی، ارتباطات سازمانی، مدیریت منابع انسانی، مدیریت منابع مالی و مادی، چالش­های دانش آموزان، چالش­های اجتماعی) شد و نتایج اعتباریابی با SEM نشان داد که تمامی مؤلفه‌ها با بار عاملی بیش از ۰.4 از برازش آماری قوی برخوردارند. نتیجه­ گیری : موفقیت در نوآوری اجتماعی مستلزم توانمندسازی سیستمی برای تبدیل دانش نهفته و آشکار به راهکارهای عملیاتی برای رفع نابرابری‌ها و تضمین توسعه پایدار جامعه است.