تدوین و بومی‌سازی الگوی سبک رهبری آینده‌پژوهانه مبتنی بر انتظارات نسل نوظهور سازمانی و پیشران‌های محیطی (یک مطالعه کیفی در شرکت‌های دانش‌بنیان استان قم)

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران.

2 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

4 استاد،گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور

doi
چکیده

هدف : هدف این پژوهش تدوین و بومی‌سازی الگوی سبک رهبری آینده‌پژوهانه مبتنی بر انتظارات نسل نوظهور سازمانی و پیشران‌های محیطی در بستر شرکت‌های دانش‌بنیان استان قم است. روش : پژوهش حاضر با رویکرد کیفی اکتشافی انجام شد. داده‌ها از طریق ۱۰ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با مدیران و خبرگان زیست‌بوم شرکت‌های دانش‌بنیان استان قم گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون و در مراحل آشنایی با داده‌ها، کدگذاری اولیه، استخراج و پالایش مضامین، تعریف و نام‌گذاری مضامین و تدوین مدل مفهومی انجام گرفت. یافته‌ها : یافته‌ها سه خوشه اصلی را آشکار ساخت: نخست، انتظارات نسل نوظهور سازمانی شامل انعطاف‌پذیری خروجی‌محور، عدالت و شفافیت رویه‌ای، یادگیری و رشد شتاب‌مند، فناوری‌پذیری، مشارکت و حق صدا، و معنا و اثرگذاری؛ دوم، پیشران‌های محیطی شامل شتاب فناوری و داده‌محوری با تأکید بر نقش هوش مصنوعی در تصمیم‌سازی، نوسانات اقتصادی و محدودیت منابع، تحولات فرهنگی‌اجتماعی و اقتضائات نهادی و مقرراتی؛ و سوم، مؤلفه‌های سبک رهبری آینده‌پژوهانه شامل مشارکت و هم‌آفرینی، توانمندسازی و امنیت روانی، حمایت از نوآوری، اعتماد و تفویض اختیار، ارزش‌محوری زیسته و آینده‌نگری تصمیم‌ساز را دربرمی گیرد. نتیجه‌گیری : نتایج نشان می‌دهد رهبری آینده‌پژوهانه در شرکت‌های دانش‌بنیان نیازمند تلفیق حساسیت نسبت به تحولات محیطی با پاسخ‌گویی فعال به انتظارات نسل نوظهور است. این سبک رهبری می‌تواند زمینه‌ساز نوآوری، چابکی سازمانی، اعتماد و تعهد کارکنان باشد و مبنایی برای طراحی الگوهای بومی توسعه رهبری فراهم آورد.