نقدی بر کتاب مکتوب انتظار در شرح غزل های بیدل

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

بیدل دهلوی یکی از بزرگترین شاعران سبک هندی، و شعر وی یکی از رفیع­ترین اشعار ادوار شعر فارسی است. این شعر به گفتة خود بیدل پر از کوه و کتل است، از این روی دست­یابی به معنی بلند آن به راحتی حاصل نمی­شود و جویندگان آن، چه بسا در این راه دچار لغزش­ها شده و از دستیابی به معنی بلند به کلی باز مانند. همین موضوع ایجاب می­کند تا آثاری که در این خصوص نوشته می­شود، در بوتۀ نقد قرار بگیرند، تا عوامل به بیراهه رفتن جویندگان معنی شعر بیدل، شناسایی و به مثابۀ چراغی، روشنگر راهِ از پی­آیندگان بشوند. یکی از این آثار، کتاب ارزشمند مکتوب انتظار اثر یحیی کاردگر است. این اثر از این منظر به شیوۀ توصیفی و تحلیلِ انتقادی مورد بررسی نگارندۀ این مقاله قرار گرفته است و نتایج تحقیق نشان می­دهد که عدم توجه به خوشه­های خیال شعر بیدل، توجه نکردن به کاربرد واژه­ها در معنی خاص و شخصی، دقت نداشتن به روابط مصاریع و اسلوب معادله­ها، توجه نداشتن به محورهای اندیشگانی بیدل، عدم دقت در معانی حروف اضافه و ترتیب دستوری واژه­ها و حذف‌ها، وجود نسخه­بدل­های نادرست و توجه نداشتن منتقد به آن‌ها، خوانش نادرست ابیات و... از جمله عواملی هستند که شارح محترم را در دستیابی به معانی بلند اشعار وی با مشکل مواجه کرده است.