تحلیل محتوایی و ساختاری مدایح دینی حسین منزوی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای گروه ادبیات عرب، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
2 استادیار گروه ادبیات عرب، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
3 استادیار گروه زبان و ادبیات عرب، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
4 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
doi
چکیده
مدیحهسرایی از موضوعات غالب شعر فارسی است. در تحقیق حاضر ابتدا مدح در لغت و اصطلاح بررسی شده، سپس ضمن معرفی حسین منزوی و بیان جایگاه برجسته او در شعر معاصر، مدایح دینی وی از حیث محتوا و ساختار بررسی شده است. روش پژوهش کتابخانهای، نوع پژوهش اسنادی- توصیفی و جامعه آماری اشعار آیینی حسین منزوی بود که نمونههایی از اشعار وی از جمله تماشای ایزدی، آئینۀ تاریخ، پیلۀ بهشت، گنج شایگان، باغ نرگس و ... مورد بررسی قرار گرفت. منزوی به عنوان شاعری شناخته میشود که در عرصة غزل به موفقیتهای بزرگی دست یافته و شهرت وی بیشتر به خاطر غزلهای اوست؛ اما در کنار این غزلیات بخش دیگری از اشعار خود را به مسائل مذهبی نیز اختصاص داده است. وی در مثنویها و قصایدی به مدح ذات مقدس باری تعالی، ساحت مقدس پیامبر اکرم (ص) و بیشتر ائمه، پرداخته است. شیفتگی و علاقمندی شاعر در مدح ائمه اطهار (ع) و پیامبران و توجه به مضامین الهی و انسانی، ذیل اومانیسم اسلامی حائز اهمیت است. مضامین نهفته در این مدایح دینی همان مفاهیمی است که در دورههای پیشین مشاهده میشود و جز در برخی موارد اثری از نوآوری در مضمون این قصیدهها دیده نمیشود. شاعر با بهرهگیری از عاطفة صادقانه، واژهها و ترکیبهایی ساده را برای القای این مضامین برگزیده است. از حیث ساختاری نیز مجموعهای از تناسبها و توازنهای آوایی و واژگانی و نحوی، ساختار نظاممندی به قصیدههای دینی منزوی بخشیده است.