کانون روایت داستان حضرت آدم و حوا (ع) بر اساس دیدگاه ژرار ژنت
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.
2 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.
3 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.
doi
چکیده
روایت یکی از مفاهیم رایج در نقد ادبی است، و روایتشناسی یکی از رویکردهای جدید مشتق شده از زبانشناسی است که به بررسی فنون و ساختار روایتها میپردازد و روایتشناسان بسیاری در این حوزه نظریاتی ارائه دادهاند. ژرار ژنت، ساختارگرای فرانسوی، از جملۀ این روایتشناسان بود که نظریه کانون روایت را مطرح ساخت. در این نظریه مقوله زمان دستوری (نظم، تداوم، بسامد)؛ وجه (فاصله و کانونیشدگی) و لحن یا صدا (راوی) به عنوان مهمترین وجوه ساختار روایی مورد توجه قرار گرفت. از میان قصص مختلف قرآن، داستان حضرت آدم (ع) قابلیت بررسی بر طبق این نظریه را دارد. در این پژوهش داستان حضرت آدم (ع) به منزله نمونهای از داستانهای قرآنی و نیز به عنوان یک متن ادبی که عناصر روایی را در بر دارد، از دیدگاه نظریه ژرار ژنت مورد بررسی قرار میگیرد. جستار حاضر به شیوه توصیفی-تحلیلی و بر مبنای نظریه روایتشناسی ژنت انجام شده و نتایج نشان میدهد که در این داستان، نظم، تداوم و بسامد در زمان دستوری، فاصله و کانونیشدگی در وجه داستان و راوی در لحن همه برای پیشبرد اهداف بلند و متعالی قرآن که در واقع هدایت و تربیت انسانهاست، صورت گرفته است.
