تحلیل و بررسی اصطلاحات نجومی در شگردهای تصویرگری خواجوی کرمانی در منظومۀ عاشقانۀ گل و نوروز

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد جیرفت، دانشگاه آزاد اسلامی، جیرفت، ایران.

doi
چکیده

خواجوی کرمانی از شاعران برجستۀ عاشقانه­سرای قرن هشتم هجری و از معدود شاعرانی است که در گونه­های مختلف شعر، سخن­پردازی کرده است. بی­تردید از سخنورانی می­باشد که در سرودن منظومه­های غنائی، نقش به­سزایی داشته است. در بین همۀ آثار خواجو، منظومۀ گل و نوروز بیشتر شناخته شده است. به نحوی که دارای فردیّت ادبی و هنری خاص خود می­باشد. وضع ادب غنائی به همراه دیگر دانش­ها در این دوره در مقایسه با ادوار قبل، کاملاً متمایز است. استفاده از انواع علوم و فنون روزگار از جمله علم ستاره­شناسی، یکی از ویژگی­های سبکی این عصر می­باشد. خواجو با معلومات گسترده و با مهارت و استادی هرچه تمام، در منظومۀ گل و نوروز، اصطلاحات مرتبط با علم نجوم را در تصویرسازی­های خود به کار برده است. نویسنده در این پژوهش به شیوۀ توصیفی – تحلیلی و ابزار کتابخانه­ای درصدد آن است تا بر اساس دقت در زیباشناسی و ژرف­ساخت هنری به بررسی و تحلیل تصاویر برگرفته از اصطلاحات نجومی در شعر خواجو بپردازد و میزان، چگونگی و شگردهای استفادۀ خواجو را از این اصطلاحات در تصویرسازی نشان دهد. نتایج پژوهش بیانگر آن است که تسلط شاعر بر علم نجوم و هیأت، باعث شده است که وي در بیان حوادث داستان و توصیف­هاي مورد نظر خویش، 165 بار از اصطلاحات و مفاهیم مربوط به این علم استفاده کند.