تحلیل گفتمان انتقادی در سروده‌های حماسی طاهره صفّارزاده با تکیه بر نظریه نورمن فرکلاف

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیّات عربی، واحد جیرفت، دانشگاه آزاد اسلامي، جیرفت، ايران

doi
چکیده

تحلیل گفتمان انتقادی، رویکردی نو و شاخه‎ای مهم از تحلیل گفتمان است. یکی از کاربردهای این رویکرد در حوزۀ ادبیّات و بررسی آثار ادبی است. طاهره صفّارزاده از شاعران برجستۀ معاصر و سرایندۀ اشعار مقاومت و حماسه‎های پایداری است؛ با توجّه به این‎که پژوهش حاضر بر آن است، اشعار حماسی طاهره صفّارزاده را بر اساس گفتمان انتقادی فرکلاف مورد بررسی قرار دهد تا به تأثیر عوامل اجتماعی، فرهنگی و سیاسی بر اشعار وی پی بَرَد. برای رسیدن به این منظور اشعار این بانوی شاعر در سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین، بررسی شده است. این نوشتار به روش تحلیل محتوا با رویکرد توصیفی– تحلیلی انجام شده است. نتایج حاصل نشان ‌می‌دهد طاهره صفّارزاده با ترکیب‌بندی ابعاد گفتمان‌های مسلّط زمان پهلوی و انقلاب اسلامی، ساختار گفتمانی مسلّط دو دورۀ سیاسی و به تبع آن اجتماعی متفاوت آن روزگاران را بازتولید کرده است؛ بنابراین اشعار او با انتقاد از عملکردهای سیاسیّونِ دورۀ پهلوی، انزجار از استعمار و زورگویی، نظم گفتمانی ویژه‌ای را بازتولید کرده‌است.