تحلیل و بررسی تاریخ نگاری بنائی هروی در مثنوی باغ ارم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران.

2 استاد گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران.

doi
چکیده

تاریخ نگاری و ثبت رخدادهای هر دوره ارتباط مستقیم با ادبیات دارد. برای شناخت رویدادهای هر عصر باید به سراغ متون کهن رفت و می توان اطلاعات فرهنگی و تاریخی را از بین آن ها استخراج کرد. مثنوی باغ ارم سروده کمال الدین شیرعلی بنائی هروی، شاعر دورۀ تیموری است. وی در این اثر، بین داستان اصلی «بهرام و بهروز» به ثبت رویدادهای آن دوره و رجال معاصر خود مانند خواجه محمد یحیی، امیر علیشیرنوایی، سلطان یعقوب، عبدالغفور لاری و چند مقام صدر چون قاضی عیسی و دیگران پرداخته  است. با توجه به علاقه‌مندی وی به ثبت وقایع تاریخی، فجایع و قتل های آن دوره را در بین متن، ثبت نموده است. بنائی هروی در تحلیل شخصیت‌ها به ویژه شکل ظاهر افراد همانند بیهقی، تصویری از قیافه و لباس پوشیدن برخی افراد گزارش می‌دهد و توانایی وی در این توصیفات به گونه‌ای که شخصیت ها و روایات برای مخاطب قابل درک است. بنائی‌هروی توانسته است؛ رخداد ها را با صراحت و صداقت انتقال دهد. می‌توان گفت؛ آثار بنائی هروی منبع مکتوب تاریخ نگاران عصر خود و بعد از آن بوده است. روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی_تحلیلی است و چهار نسخه خطی مثنوی باغ ارم مورد استفاده قرار گرفته است.