فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

موضوع مقالۀ حاضر بررسی وضع، موقعیت و نقش زن در دو اثر معتبر فارسی، کلیله‌ودمنه و مرزبان‌نامه است. هر دو کتاب ترجمه‌ای هنرمندانه از دو متن کهن‌تر است این دو هم از طریق متن‌های اصلی و هم از رهگذر ترجمه، بیانگر تجربه‌های انسان در جوامع سنتی است. در چنین جوامعی مردان، به‌طور مطلق قدرت سیاسی و اقتصادی را در اختیار دارد و حکومت را ویژه مردان می‌دانند و زنان را به‌دلیل ناتوانی در این امور، در هیچ‌یک از امور جامعه شرکت نمی‌دهند. بنابراین بهترین نقشی که برای زنان در نظر می‌گیرند، همسری و مادری است و خارج از این چارچوب، زنان ابزار جنسی مردانند. بنابراین شکل رفتار با زنان با ساختار سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جامعه همخوانی دارد. اما در همین جوامع سنتی و بسته هم زنان رفتارهای متفاوتی دارند که در مجموع از درون و ذهن آنان متأثر است. بدیهی است که این ذهنیت متأثر از مناسبات ناعادلانه‌ای اجتماعی و بی‌توجهی به نیازهای اساسی جسمی و روحی آنان است. داده‌های این پژوهش کتابخانه‌ای است که با استفاده از روش کیفی تحلیل، توصیف و گزارش شده‌است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که طرز نگاه نویسندگان و مترجمان این دو اثر تابعی از نگاه کلی جامعه به زن، در جامعۀ سنتی است. اما نکته درخور تأمل این است که آن‌چه دربارۀ زنان گفته می‌شود، با بیانی غیرمستقیم و غالباً از زبان دیگران است.