بلاغت تصویر با محتوای پوشینهها در غزلیات مولانا
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد خلخال، دانشگاه آزاد اسلامی، خلخال، ایران.
2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کرج،دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
3 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
چکیده
موضوع مقاله حاضر بررسی چگونگی تصویرسازی مولانا با محتوای پوشیدنیهاست. پوشینهها، از آنرو که همه، پدیدههایی عینی و ظاهریاند که بدن یا جزئی از آن را به مثابۀ امری پنهان، میپوشانند، با شکل اندیشه مولانا که مبتنی بر تقابل ظاهر و باطن یا به تعبیری صوفیانه عالم شهادت و غیب است، هم خوانی دارد و گوشههایی از اندیشههای عرفانی او را تجسم میبخشد. در این نوشتۀ کوتاه تقریباً تمام پوشیدنیها از غزلیات استخراج و دستهبندی شدهاست. اما فقط آنهایی که در ساختن تصویری شاعرانه و عارفانه شرکت داشتهاند، مورد بررسی قرار گرفتهاند. اطلاعات مربوط به پژوهش با روش کتابخانهای فراهم آمده و به کمک روش تحقیق کیفی تحلیل شدهاست. نتایج کار نشان میدهد که تمام تصاویر مورد بحث، در خدمت بیان اندیشۀ عارفانه مولانا بودهاست. از این گذشته بهکارگیری ابزارهای بلاغی مختلف بیانگر آن است که پوشیدنیها گاه برای محسوس کردن اندیشه و گاه برای توسعه معانی و دلالت بر عدم قطعیت معنا بهکاررفته است.