مطالعه تاثیر دوگانه فناوری اطلاعات و ارتباطات در فرایند توسعه اقتصای و اجتماعی
نویسندگان
1 دانشیار گروه توسعه و سیاستگذاری دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران
doi
10.22059/gmj.2023.356290.1300چکیده
یک وفاق کلی در ادبیات وجود دارد که فناوریها اثر گسترده بر توسعه اقتصادی و اجتماعی دارند. این گرایش سبب شده تا اقدامات گستردهای برای بهرهگیری از فناوری اطلاعات و ارتباطات در جهت اهداف توسعهای مانند رشد اقتصادی، تولید ثروت، توزیع ثروت، کاهش فقر، بسط فرصتهای آموزشی، ترویج خدمات بهداشتی و دسترسی به خدمات عمومی/دولتی صورت گیرد. به همین سبب،این مقاله به تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر توسعه پرداخته است. ابتدا بر اساس یک پشتوانه نظری استدلال میشود که رسانش یا ارتباطات بنیان تغییر و توسعه جامعه بشری است، ازاین رو توسعه فناوریهای نوین بیش از فناوریهای دیگر با پیامدهای توسعهای همراه است. سپس بر اساس شواهد تجربی و آمارهای قابل دسترس در خصوص نفوذ و گسترش فناوریهای دیجیتالی در جهان کنونی، استدلال میشود کهاین فناوریها به دلیل شدت و سرعت بخشی زیاد در فرایند ارتباطات دارای پیامدهای توسعهای گستردهای است. در پایان، با الهام از نظریه فرگوسن و با استناد به شواهد و مطالعات نتیجه می گیرد که هرچند فناوری اطلاعات و ارتباطات بهظاهر دارای اثرات مثبت توسعهایاند که غالبا توسط هواداران در ادبیات تاکید میشود، ولی گسترش آنها، همانند فناوریهای دیگر، دارای آثار جانبی اجتماعی و محیطی است که ریشه در ساختاراین صنعت، ساختار اجتماعی نابرابر و شکلگیری گروههای تبهکار دارد.