فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به تأثیر عمیق و فراگیر اندیشۀ مبتنی بر شک دکارت بر اندیشۀ دنیای نو و معاصر، پرداختن به مفهوم شک دکارت در آثار نویسندگان و اندیشمندان صاحب سبک معاصر، گره‌گشای بسیاری از مفاهیم فکری آنهاست ازآنجاکه شباهت قابل‌تأملی میان شخصیت‌های اصلی مجموعۀ داستانی سگ ولگرد (از جمله پات) با هدایت است، پژوهش حاضر با هدف یافتن مفاهیم و مؤلفه‌های شک و بازخوانی نظریۀ دکارت در آثار صادق هدایت، با تکیه بر مجموعۀ سگ ولگرد انجام گرفته است. این پژوهش به این پرسش که شک در آثار و اندیشۀ هدایت، به‌ویژه این اثر از چه سنخی بوده و چه شباهت و تعارضی با شک دکارت دارد، پاسخ می‌دهد؛ بنابراین، نویسندگان با روش توصیفی-تحلیلی و ابزار کتابخانه¬ای، مؤلفه‌هایی چون شک فیلسوفانه، شک در محسوسات، عقیدتی، خدای فریبکار و اعتماد بر رؤیا را که از مؤلفه‌هایی شک دکارت هستند، بررسی کرده‌اند. اگرچه شک هدایت هم او را به تفکر در هر فرقه و اندیشه‌ای وادار کرده، اما نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که شک دکارت مبتنی بر عقلانیت و تفکری عمیق برای رسیدن به حقیقت استوار است و با توجه به بدبینی و سیاه¬اندیشی و تمایل به اندیشۀ سوررئالیستی و ناتورالیستی و اومانیستی و تأثیرپذیری نویسنده از اندیشۀ اندیشمندانی چون فروید، نیچه و شوپنهاور، به‌جای رسیدن به حقیقت استوار، به انکار منتج شده و هرگز از شک انکارمانند خود رهایی نیافته است؛ بنابراین، دکارت و هدایت راه رهایی از شک را دو راه متفاوت و در تعارض با هم معرفی می‌کنند.