جستجوی هویت زنان در جامعه مردسالار در رمانهای «خاطراتتن» اثر احلام مستغانمی و «جزیره سرگردانی» اثر سیمین دانشور
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، پژوهشگاه علومانسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران.
3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
چکیده
هدف از این پژوهش، جستجوی هویت زنان در جامعه مردسالار در رمانهای «خاطراتتن» اثر احلام مستغانمی و «جزیره سرگردانی» اثر سیمین دانشور است. در این مقاله مفاهیم مرتبط با جنسیت مهم شمرده شدهاند زیرا که هویت زنان ارتباط تنگاتنگی با تجربه زیستشده آنها دارد. در مقاله ابتدا به هویت و رابطه آن با جنسیت میپردازیم سپس نحوه شکلگیری هویت زنانه را در جامعه مردسالار در این دو اثر بررسی میکنیم. در این راستا اطلاعات لازم به روش کتابخانهای گردآوریشده و به روش توصیفی-تحلیلی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتهاند. نتایج بیانگر این بود که در رمان جزیره سرگردانی، جزیره نماد وضعیت زنان جامعه ایران است که همواره به فراموشی سپرده شدهاند، سرگرداناند و هیچگاه نتوانستهاند به هویت زنانه خود دست یابند. در این رمان، یک زن، هویتی ورای جنسیتش ندارد؛ چنانکه از عنوان رمان نیز بر میآید؛ که کنایهای دارد به اینکه هویت یک زن در جوامع مردسالار، در تن او خلاصه شدهاست و برای روح و معنویت یک زن اعتباری قائل نیست. درواقع هویت زن به عنوان یک انسان که نیازهای طبیعی بشری دارد نادیده گرفته شده و از کوچکترین حقوق خود محروم است. علاوه بر این در جوامع مردسالار با توهین و تحقیر زنان، هویت آنان خدشهدار میشود؛ درواقع در این جوامع، هویت یک زن صرفا به زنانگی و جنسیت او ختم میشود و گویی زنی که به همسری درنیامده باشد و مردی از زنانگی او کام نگرفته باشد، فرد بیهویت و محقری است.
