مطالعه تطبیقی رمان «الحفیدة الأمیرکیة» اثر إنعام کجه جی و رمان «چه کسی باور می¬کند، رستم» نوشتۀ روح انگیز شریفیان بر مبنای نظریه جریان سیال ذهن
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات عرب دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج
2 گروه زبان و ادبیات عرب، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.
doi
چکیده
چکیده «جریان سیال ذهن» شیوه¬ای روایی است که نویسنده احساسات و افکار شخصیت¬ها را درست در همان لحظه¬ای ثبت می¬کند که در ذهن آنان به وقوع می¬پیوندند و با نمایش آن¬ها، خواننده را در تجربیات ذهنی شخصیت¬ها سهیم می¬کند. این تکنیک روایی دربردارندة ویژگی¬های متعددی چون: زاویه دید درونی، پرش¬های زمانی، حاکم بودن فضای ذهنی و نظایر آن¬هاست. داستان «الحفیدة الأمیرکیة» از انعام کجه جی از جمله داستان¬های معاصر عربی است که به این شیوه نوشته شده است. در این پژوهش که به شیوه توصیفی – تحلیلی صورت پذیرفته، تلاش گردیده است تا به بررسی مؤلفه¬های جریان سیال ذهن در داستان نوة آمریکایی پرداخته شود. انعام کجه جی این فرآیند را با شگرد تک گویی درونی مستقیم و خودگویی به اجرا می¬گذارد تا خواننده بتواند بدون دخالت وی در جریان افکار و احساسات زینا، شخصیت اصلی رمان قرار بگیرد. او برای اینکه دوگانگی هویت شخصیت اصلی داستان را نشان دهد، چاره¬ای جز مراجعه به ذهن قهرمان داستان را ندارد و تنها با تکیه بر لایه پیش از گفتار ذهن است که توانسته است مسئلة بحران هویت را به گونه¬ای مؤثر به تصویر کشد و به همین دلیل از شیوه روایی جریان سیال ذهن استفاده کرده است. کانون روایت بین زمان عینی و ذهنی و میان لایه¬های مرتبط با هریک از این دو جا به جا می¬شود تا پدیدة پرش¬های زمانی شکل بگیرد که دستاوردش تکاپوی خواننده برای کشف حقیقت است