فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برگزیدن لهراسب به پادشاهی از سوی کیخسرو با سایر افرادی که به پادشاهی رسیده‌اند متفاوت است اما ساختار داستان خاندان لهراسب با نام افراد متعددی از فرزندان و نوادگان او با سایر بخش‌های شاهنامه یکسان است. در این مقاله داستان خانوادۀ لهراسب را در شاهنامه بررسی ساختاری کرده‌ایم. حاصل این بررسی نشان‌می‌دهد ساختار داستان خاندان لهراسب مبتنی‌بر آیین پاگشایی یا آشناسازی است. شیوۀ رسیدن لهراسب به قدرت مبتنی‌ بر پاگشایی نیست اما شکل پاگشاشدۀ وی گشتاسب است. داستان‌های مربوط به اسفندیار و فرزندان او نیز بر اساس ساختار پاگشایی شکل‌گرفته‌است. طرح اصلی داستان بهمن مربوط به پاگشایی اسفندیار است. بهمن، شکل پاگشاشدۀ اسفندیار است. رستم در ساختار پاگشایی افراد خاندان لهراسب نقش مؤثری دارد؛ در مرگ اسفندیار در نقش جانور بلعنده جلوه‌می‌کند و موجب مرگ اسفندیار می‌شود اما در داستان بهمن، نقش حکیمی دارد که به آموزش بهمن می‌پردازد. داستان‌های مربوط به همای، داراب و دارا نیز مبتنی‌ بر پاگشایی است.