تحلیل روابط ترامتنی سه رمان یک پرونده کهنه، شکوفههای عناب و ماه غمگین و ماه سرخ از رضا جولایی
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشکده علامه طباطبایی تهران
2 دانشگاه الزهرا
doi
چکیده
از دیدگاه ژنت در نظریۀ بینامتنیت هر اثری میتواند برگرفته از متون مختلف پیش از خود باشد. بر این اساس، روابط موجود میان متون مختلف در پنج زیر شاخه بینامتنیت، پیرامتنیت، فرامتنیت، سرمتنیت و زبرمتنیت قابل بررسی است. در بررسی معانی ضمنی متون، تحلیل میزان اثرپذیری یا اثرگذاری متون ادبی یکی از مولفههای کاربردی است. رضا جولایی، نویسندۀ معاصر، با پرداختن به مسائل تاریخی ـ سیاسی و بیان داستانی و ادبی آنها در قالب رمان به ایجاد ارتباطات بینامتنی فراوانی پرداخته که استخراج و تحلیل آنها سبب درک معانی ضمنی متون و درک تاثیرگذاری مناسبات ادبی، فرهنگی ـ اجتماعی در متون میشود. در این پژوهش، با روش کیفی روابط بینامتنی در سه رمان تاریخی شکوفههای عناب، یک پروندۀ کهنه و ماه غمگین ماه سرخ بررسی خواهد شد. از جمله نتایج پژوهش به این نکته میتوان اشاره کرد که هر سه رمان جولایی به عنوان زیرمتن (متن دوم) از متون کلاسیک ادبی مانند اشعار حافظ، شاهنامه فردوسی، مولانا و متون معاصر مانند اشعار اخوان ثالث، فرخی یزدی، دهخدا، هوشنگ ابتهاج و غیره به عنوان زبرمتن (متن اول) متاثر بودهاند. باید توجه داشت که حضور انواع زیرشاخههای بینامتنیت در این متون کاملا نشاندار بوده و در راستای انتقال معنای ضمنی صورت گرفته است.
