بررسی و تحلیل اضطرابها و مکانیسمهای دفاعی هما و اما بواری بر مبنای روانکاوی فروید
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران(نویسنده مسئول)
2 استادیارگروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
چکیده
در این پژوهش اضطراب ها و مکانیسمهای دفاعی هما در رمان شوهرآهوخانم از علی محمد افغانی و اما بواری در رمان مادام بواری نوشته گوستاو فلوبر از دیدگاه روانکاوی فروید مورد تحلیل و تطبیق قرار میگیرند. مهمترین مسالهی پژوهش حاضر این است که در روند روایت داستان پابهپای ارتباط با شخصیتهای ضدقهرمان، اضطرابها و کشمکشهای روحی و روانی این دو شخصیت و هم چنین مکانیسمهای دفاعی آنها در مواجهه با این اضطرابها با روش توصیفی- تحلیلی مورد بررسی قرار میگیرد. اما بواری شخصیتی غیرمتعارف است، او بیشتر از آن که در واقعیت زندگی کند، رویاهای خود را دنبال می کند. او با عشقی غیرمتعارف با دو مرد وارد رابطه و باعث نابودی خود و خانوادهاش میشود. هما نیز شخصیتی غیرمتعارف است. او در شهر به بدنامی شهره است. به زندگی یک مرد متاهل وارد و باعث بدبختی و فلاکت یک خانواده میشود. هر دو زن در این داستانها از نظر ساختار شخصیت دچار عدم تعادل هستند. پیامد عدم تعادل در ساختار شخصیت هما و اما بواری سبب اضطرابهای مکرر میشود. اضطرابهای هما و اما بواری از نوع روان نژندی و اضطراب اخلاقی هستند. اما بواری برای کاستن اضطرابهایش از غالب مکانیسمهای دفاعی: سرکوبی، والایش یا تصعید، تبدیل یا هیستری، جابهجایی، بازگشت یا سیر قهقرایی، برونفکنی، همانند سازی، واکنشسازی و دلیلتراشی استفاده میکند. همچنین هما، از هیستری، بازگشت، دلیلتراشی، برونفکنی و واکنشسازی استفاده میکند، در مقایسه با اما بواری، هما از مکانیسمهای دفاعی کمتری استفاده میکند.