تحلیل مؤلفههای سوررئالیستی منطقالطیر عطار نیشابوری
نویسندگان
1 دانش آموخته ی دکتری زبان و ادبیات فارسی
2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه ایلام
doi
10.30495/farsij.2022.1912607.1394چکیده
مکتب سوررئالیسم را واکنشی به نومیدی انسان معاصر از عقلگرایی و مادهگرایی محض عصر مدرن دانستهاند و گریز به جهان ناخودآگاه را، بهترین راهحل او در برابر رنج این سالها به شمار میآورند. از سوی دیگر، عرفان اسلامی نیز نوعی مکتب فکری و معرفتی است که در مسیر کشف حقیقت، بیش از هر چیز بر ذوق و اشراق اعتماد میورزد و ترسیم رابطۀ خالق و مخلوق را از رهگذر عبور از عین به ذهن و از جهان محسوس به ذهنیت مطلق ممکن میداند. نتایج این پژوهش نشان میدهد که کتاب منطقالطیر به عنوان یکی از نمایندگان این روش فکری، در خردهروایتهایش دارای نشانهها و مؤلفههایی از سوررئالیسم است که تأییدکنندۀ پیوند و همبستگی دو مکتب فکری سوررئالیسم و عرفان، حداقل در ساختار صوری آنهاست، همچنین از مؤلفههایی چون: لامکانی و لازمانی، عشق، آزادی، رؤیا و تخیل، امر شگفت و جادو، جنون و دیوانگی و ... میتوان به عنوان دیگر نشانههای اشتراک ساختاری و معنایی این اثر عرفانی با آثار سوررئالیستی مدرن، یاد کرد.